Lichtenberg - Paul Verhaeghen

In't kort:

Tom Pepermans trekt naar Meerhof (NL) om daar assistent in de wijsbegeerte te worden.

Hij wordt betrokken in het Pc-project, een project waarbij men een computer zo menselijk mogelijk probeert te maken. Tom wordt daarbij de gesprekspartner van Pc.

Uiteindelijk pleegt Tom zelfmoord.

Mijn oordeel:

Het lijkt misschien vreemd dat ik hier vertel dat hij zelfmoord pleegt en op die manier andere mensen het einde verklap.

Het boek begint echter met de zelfmoord en de auteur drukt ons tijdens het daaropvolgende flasback-verhaal ook regelmatig op dit feit: "Vergeet niet, Tom gaat wel dood, hè!" We volgen Tom, na zijn zelfmoord, op de weg naar die zelfmoord.

Het eerste deel van deze roman is daarbij nog vrij normaal. Zijn baas (en ook huisbaas) Hadrianus is één van de vreemde personages die daarin opduiken en die een belangrijke rol zullen spellen in de weg naar de fatale daad. Door het vertellen van verhalen over vroeger aan Hadrianus en diens vriendin Judith, zien we ook dat Tom Leuven ontvlucht is om zijn breuk met Poes, zijn toenmalige vriendin en drumster in hun eigen band, te verwerken. Het is tijdens deze verhalen dat we voor het eerst beginnen te merken dat de auteur graag speelt met de vertelperspectieven en ons als lezer dus regelmatig wel eens op het verkeerde been zet. Nog wat verder, ongeveer halverwege, wordt dan duidelijk dat we in een onversneden postmoderne roman beland zijn. De structuur, de verhaallijn, de setting, alles kan doorbroken worden. Een sex-scène mondt uit in een filosofisch gesprek, de werkelijkheid wordt een filmset enzovoort.

Dat kan best leuk zijn, maar ik heb de indruk dat het in deze roman ontspoort vanaf ongeveer de helft. Dat heeft vast allemaal te maken met allerlei filosofische en andere intertekstuele invloeden op deze roman. Dat is vast indrukwekkend, maar het ondergraaft deze roman in die mate dat het einde me ook totaal niet meer boeide. Van een beetje slapstick-achtige psychologische roman / academische satire met wat eigenaardige personages wordt het steeds meer een bijna perverse vertelling over o.a. macht, ondersteund door wat gratuite sex-scènes en perverse bacchanalen. Het wordt een chaotische hallucinatie. 10 - 15 jaar geleden vond ik dit waarschijnlijk 'de max', nu heeft het iets potsierlijks en geforceerd intellectualistisch. Misschien word ik gewoon een ouwe, traditionalistische zeur die graag wat verhaal heeft.

Eindoordeel:

Begint goed, eindigt slap. Voer voor 'gniffel-intellectuelen'.

**1/2

What the best college teachers do - Ken Bain

Genre: non-fictie

In 't kort: Wat doen de beste docenten in het Hoger Onderwijs om ervoor te zorgen dat studenten de noodzakelijke academische competenties bereiken? Hoe richten zij hun onderwijs in? Wat is hun attitude ten opzichte van studenten? Dit en veel meer zijn de vragen die in dit boek centraal staan en beantwoord worden. Bain is zelf lang docent geweest en heeft zich jarenlang beziggehouden met dit onderzoek. Door te vertrekken vanuit studentenevaluaties en verder te focussen op de inhoud van examens, lesmateriaal, gesprekken aan te gaan met studenten en docenten, heeft hij een 70-tal docenten kunnen identificeren die een ontzettend hoog rendement bij hun studenten halen. Deze studenten waren lang na hun opleiding nog zeer onder de indruk van de docent en zijn/haar manier van lesgeven. Bain vertelt wat deze docenten doen om hun onderwijs zo excellent te maken.

Mijn mening: Ik lees veel vakliteratuur rondom het doceren in het Hoger Onderwijs. Maar die vertrekt vaak vanuit de theorie. Dit is een van de weinige boeken die doceren vanuit de praktijk bekijkt. Dit onderzoek geeft mij een ontzettend goed beeld mét onderbouwing wat wel en wat juist niet werkt. Het onderzoek zit methodologisch goed in elkaar en de uitkomsten worden als antwoorden op dé cruciale vragen weergegeven, bijv: Hoe gaan de beste docenten met examens om? Hoe met studenten? Het leest bovendien erg vlot en de informatie blijft heel goed hangen. Dit komt met name door de leuke good-practices die worden aangehaald, maar ook doordat veel noodzakelijke eigenschappen, attitudes en concepties van docenten steeds weer terugkomen. Ik zou dit boek aan alle docenten in het Hoger Onderwijs willen aanraden. Ook omdat het laat zien dat lesgeven gewoon heel erg leuk en motiverend en uitdagend is. De beste docenten zien die uitdaging en genieten ervan, hun studenten daardoor ook. Bovendien toont het aan dat iedere docent bij de besten kan horen.

Eindoordeel:
****

The Gun Seller - Hugh Laurie

In't kort:

Thomas Lang is een ex-militair die nu de kost verdient als zelfstandige bodyguard en security man. Als hij wordt aangezocht om iemand te vermoorden, besluit hij het doelwit te verwittigen in plaats van hem te vermoorden. Tegen zijn wil in belandt Thomas in de smerige wereld van de internationale wapenhandel en het terrorisme.

Mijn oordeel:

Hugh Laurie is voor mij vooral George uit Blackadder III en IV, maar is ook daarnaast vooral bekend als een hilarische komiek. Nog veel bekender is hij nu als Amerikaanse dokter in House MD.

Het grappige aan dit boek is sowieso dat ik het lees met hem als hoofdpersonage. Thomas Lang praat als George. Dat alleen al maakt dit boek grappig (ik weet het, een zeer smalle basis voor een oordeel, maar het is wel zo). Ook de soms cynische maar even vaak ook absurde humor (genre Douglas Adams) maakt zeker het eerste deel van dit boek tot zeer prettig, soms zelfs hilarisch leesvoer. De dialogen zijn zeer geestig.

Aan de andere kant is het echter evenzeer een crime novel die zich situeert in de miljardenindustrie van de oorlogswapens en alle corruptie en smerigheid die dat met zich meebrengt, evenals de onvermijdelijke link met terrorisme. Geleidelijk aan wordt het boek dan ook grimmiger en redt Thomas zich nog wel enigszins met de humor, maar je voelt aan dat het ook bij hem wranger wordt, een manier om te overleven. Hilarisch, no more. Je ziet, door de humor, hoe Thomas evolueert.

Hugh Lauries stijl is ook vrij filmisch, je ziet het verhaal zich afspelen. Dit boek leest daardoor als een trein. Het blijft (misschien net wat te) netjes binnen de lijnen van het genre (een loner die tegen het onrecht in de wereld vecht, de femme fatale, ze zijn er allemaal), maar dan met de bonus dat het George is.

Eindoordeel:

"Well tally ho! With a bing and a bong and a buzz buzz buzz!"

***1/2

The Wind-Up Bird Chronicle - Haruki Murakami

In short: Bad things come in threes for Toru Okada. He loses his job, his cat disappears, and then his wife fails to return from work. A chain of events follow that prove that his seemingly mundane boring life is much more complicated than it appears.

My judgment: I never read the blurb on the back cover of a book before I start or even finish it - not even the lauding expert or press review fragments. The praise on the back of my copy of the Wind-Up Bird Chronicle is dazzling and I see where it comes from. But my feeling about Murakami's chunky novel is a bit mixed. Calling a book 'impressionistic' can be a eufemism for 'vague' or 'arbitrary', even 'random'. The events in this story are often (seemingly) missing what an average reader like me automatically but not necessarily consciously looks for, almost as a reflex: meaning, motive. This is sometimes resolved much later in the book, but mostly it isn't (don't come tell me they represent other layers of meaning, I am a shallow person blind to any kind of mystique). As a chronicle, it basically recounts a curvy, branched off line of events - either bizarrely intertwined or discomfortingly alienated from other content. Events that don't really seem to lead to a conclusion or a resolution, even though that same reader's reflex wants them to. Luckily, Murakami's style is utterly serene and subtly uplifting, making it the most important driver behind the story. He writes with an incredible lightness about an unbearable emptiness of being, and that makes for an uncanny, sometimes laborious yet enjoyable reading experience.

p.s.: pretty annoying detail I discovered just now.

Vloeibaar Harnas - Peter Verhelst

In't kort:

De hoofdfiguur verhuist, samen met zijn vriendin W, naar een huis dat, zo blijkt geleidelijk aan, bewoond wordt door een aantal vreemde figuren. Luka is bijvoorbeeld een jongensachtige jonge vrouw die brieven schrijft met haar eigen bloed en daarnaast hebben we figuren als De Dokter en Madame die ook op de dunne lijn tussen realiteit en waanzin balanceren. Het hoofdpersonage krijgt de opdracht het huis te verbouwen en hij besluit dit te doen onder het thema Sint Sebastiaan (een thema dat in heel het boek zit).

Mijn oordeel:

Peter Verhelst is eigenlijk een dichter en dat merk je sterk in dit boek. Delen van dit boek zijn eerder poetische ovepeinzingen dan prozaische beschrijvingen.

Dit boek was toch niet echt mijn ding. Ik had het in no time uit en, toegegeven, had nergens de drang om het weg te gooien, maar het greep me niet. Ik heb de (misschien foutieve) indruk dat Verhelst ook een aantal intellectuele standpunten probeert over te dragen met dit boek (over architectuur, over kunst, over Sint Sebastiaan) en dat boeide me niet. Het zat ook in de weg van een verhaal. Een verhaal dat uiteindelijk even plots stopt als het begon. Je hebt als lezer de indruk dat het nog niet gedaan was. Dit kan natuurlijk de bedoeling geweest zijn, maar mij ontging de boodschap toch enigszins.

De vele intertekstuele verwijzingen naar o.a. muziek (Nick Cave, REM, Nirvana passeren de revue) maken ook dat het boek gedateerd overkomt.

Eindoordeel:

Aardig maar niet mijn ding.

**

PS: Voor de petite histoire: ondergetekende en Bossanova76 stonden ooit (1995 of '96?) nog "Werpsels" te behangplakken tegen een houten schutting terwijl Peter Verhelst teksten debiteerde ihkv "Het Groot Beschrijf". Dichter dan dat zijn we nooit bij literaire roem geraakt ;-). Noem het ons "grote literaire moment"...

Voornoemde werpsels zijn, samen met vermoedelijk de schutting, tenonder gegaan...

Problemski Hotel - Dimitri Verhulst

Genre: deels op feiten gebaseerd dagboek-achtige roman

In't kort: Bipul Masli is een persfotograaf in Albanië, maar wordt omwille van zijn werk vervolgd en vlucht naar België. Hij komt terecht in een asielcentrum, waar hij vol spanning wacht op een beslissing over zijn immigratie-aanvraag. Ondertussen vertelt hij over het lief en leed in het asielcentrum, waarbij hij beschrijft hoe mensen in min of meer dezelfde situatie toch anders reageren. Enkele onvergetelijke karakters passeren de revue: Lídia, die haar weg naar (in eerste instantie) sigaretten en (later misschien) aanvaarding probeert te slapen ; Generaal Tomatski, altijd bereid om een conflict met geweld te beslissen ; Shaukat, al even geweldadig ; Igor, Bipuls kamergenoot, en een wandelende tijdbom; de kleine Stipe, die al naar de lagere school gaat, maar er eigenlijks niks snapt.

Mijn oordeel: schrijnend, pakkend, ontroerend, grappig, wrang, adjectieven genoeg om dit boek, dat toch geen alledaags thema behandelt, te beschrijven. En bovenal natuurlijk weer bijzonder raak beschreven door Verhulst, die er ondertussen een serieuze fan bijheeft.

Eindoordeel: **** 1/2

De gedaanteverwisseling - Franz Kafka

Genre: (fantasy-)novelle

In't kort: Gregor Samsa wordt, zonder enige aanleiding, op een morgen wakker in de gedaante van een gigantische insekt. Uiteraard reageert zijn omgeving daar nogal dramatisch op. Zijn werkgever komt de anders zo stipte Gregor (maar nu uiteraard te laat omwille van) thuis opzoeken, maar rent al snel in blinde paniek het huis uit. Zijn familie houdt het iets 'rustiger', vooral zijn zus probeert hem naar best vermogen te verzorgen, maar dat eist zijn tol. Paps moet weer beginnen werken wegens een kostwinner minder, ook zus neemt een baantje aan. Maar de kruik gaat maar zolang te water tot ze breekt, en de oprispingen en de humeurswisselingen van Gregor nopen de familie ertoe hem te laten verkommeren. Tot Gregor uiteindelijk sterft.

Mijn oordeel: Schitterend geschreven, leest als een trein, maar soms o zo vreemd. Vooral het onderwerp zelf is zo schokkerend, ook al lijkt het voor Gregor toch een beetje de gewoonste zaak van de wereld, hij heeft , lijkt het, 'gewoon pech gehad.'

Af en toe pakkend ook, vooral dan wanneer de familie besluit om Gregor met de beste zorgen te omringen, ondanks de toch uitzonderlijke omstandigheden.

Eindoordeel: ****

The Cold Six Thousand - James Ellroy

In't kort:

Dit boek start waar American Tabloid eindigde: bij de moord op John F Kennedy. We gaan verder met de vertrouwde persoanges uit de misdaadwereld: Pete Bondurant, Ward Littell, J Edgar Hoover en ander onguur tuig.

Deze keer neemt James Ellroy ons mee in andere onkiese zaken uit de Amerikaanse geschiedenis: Vietnam, Las Vegas en de moorden op Martin Luther King en Bobby Kennedy.

Mijn oordeel:

Dit is geen makkelijk boek om te lezen. Ellroy wil vooral aanklagen en aantonen. Hij is als een bezeten prediker die door een of ander hoger recht koortsachtig allerlei zaken aan de orde brengt. De stijl is daardoor ook koortsachtig, er wordt nergens opgesmukt of echte moeite gedaan, zo lijkt het, om er een roman van te maken. We volgen afwisselend steeds de innerlijke gedachtengang van drie personages: Ward Littell, een soort van double (of eerder multiple) agent die zowel voor de georganiseerde misdaad als voor de FBI als voor de beweging van Martin Luther King werkt; Pete Bondurant, een soort van mercenary die de drijvende kracht is achter La Causa, een beweging die Castro uit het zadel moet heffen; Wayne Tedrow Junior, een ooit rechtvaardige agent die na de moord op zijn vrouw zich eindelijk laat verpletteren door zijn haat voor zijn vader Wayne Tedrow (je raadt het) Senior.

En we zitten echt letterlijk in het hoofd van deze personages. Je leest en voelt hun bezetenheid en hun twijfels. Je krijgt een onverbloemd ooggetuigenverslag van de smerigheid van de misdaad, de drugshandel, de maffia en, nog het smerigst van al misschien, de politiek in het Amerika van de jaren '60.

Ellroy doet trouwens geen moeite om zijn personages sympathiek te maken: het zijn een voor een smeerlappen van de ergste soort. Waar ik in de meeste romans toch steeds een 'favoriet' personage heb of me in ieder geval kan inleven in een personage, kan dat hier onmogelijk.

Dit alles maakt dat dit boek lezen best hard labeur was. Maar het boek is als een op hol slaand, kloppend hart, als een dolle treinrit die keihard op de afgrond afstevent maar waar je toch niet van af stapt.

American Tabloid was wat dat betreft een makkelijker boek en vond ik om die redenen ook beter dan dit boek. Gebruik met mate, zou ik zeggen :-)

Eindoordeel:

***1/2

De genezing van de krekel - Toon Tellegen

In't kort:

De krekel heeft een somber gevoel in zijn hoofd en geraakt er niet vanaf. Wat hij of anderen ook proberen, hij wordt steeds somberder.

Ondertussen probeert de olifant erachter te komen waarom het is dat hij steeds maar valt als hij in een boom is geklommen.

Mijn oordeel:

Heel erg leuke allegorische fabel over het fenomeen depressie. De krekel is depressief. Tellegen verbeeldt zeer mooi en treffend de verschillende stadia van die depressie en hoe niemand, behalve jij zelf, begrijpt hoe dat voelt. Zeer treffend beschreven.

De olifant is dan weer zeer aandoenlijk en staat voor het onontkoombare van het lot (of zoiets).

Aan de oppervlakte een sprookje voor kinderen, in de diepte een ontroerende allegorie voor volwassenen.

Eindoordeel:

Zeer amusant en je hebt het in een uurtje uit.

****1/2

Fingersmith - Sarah Waters

In't kort:

Deze roman speelt zich af in het 18e eeuwse London. Sue Trinder is een wees die al 17 jaar opgevoed en beschermd wordt in de Burrough door mevrouw Sucksby, een sjoemelaarster die Sue voorhoudt dat er voor haar een beter lot is weggelegd.

Dat lot lijkt ze te moeten gaan vervullen als ze, in opdracht van de illustere oplichter "Gentleman" de nieuwe dienstmeid wordt van Maud Lilly. Maud is het nichtje van een excentrieke oom die haar in zekere zin opgesloten houdt. Haar eigen (financiële) vrijheid kan Maud alleen maar bekomen als zij trouwt. Alleen dan zou zij 15.000 pond erven. Gentleman (ofte Richard Rivers) wil die echtgenoot worden en vervolgens Maud als krankzinnig afdoen en in een gesticht stoppen.

Mijn oordeel:

Nu ik mijn eigen korte inhoud lees, zou dit een boek zijn dat ik eigenlijk niet zo snel zou gaan lezen. Ik had echter goede recensies gelezen over het laatste boek (The Little Stranger) van Sarah Waters en besloot eens wat van haar te gaan lezen.

Dit was een lekker spannend leesboek. Het is een historisch boek dat een beetje doet denken aan de Bronte en Austen tijden. En net als in die boeken vertolken de vrouwen de hoofdrollen. Het is echter geen typisch vrouwenboek geworden.

Het verhaal loopt nooit zoals je het zou verwachten. Niet eens halverwege het boek denk je dat het verhaal eigenlijk afgelopen is en vraag je je af wat we met de overblijvende 300 pagina's aanmoeten. Tot Sarah Waters plots met een plotwending aankomt die je niet had zien aankomen, maar toch geloofwaardig is. En dat gevoel van verrassing blijft in dit hele boek doorspelen. Er komen nog wel een aantal momenten waar je plots weer in een stroomversnelling terechtkomt. Tot op het einde had ik niet kunnen zeggen hoe het boek zou aflopen. En dat zie je toch niet zo vaak, dat niveau van onvoorspelbaarheid, zonder de geloofwaardigheid te verliezen.

Het is kortom een historische roman zonder het (soms) gekunstelde, een liefdesverhaal zonder het vaak melige en een suspense roman zonder het ongeloofwaardige. Met veel plezier uitgelezen.

Eindoordeel:

****

Harry Potter and the deathly hollows - J.K. Rowling

Genre: jeugdboeken, fantasy

In 't kort: In deze allerlaatste Harry Potter is het de vraag of Harry de ultieme vijand You know who (we mogen de naam niet zeggen, want dat brengt ongeluk) voor eens en altijd kan verslaan. Dumbledore, "headmaster" van zijn school Hogwarts, heeft Harry samen met zijn hartsvrienden Ron en Hermione gekozen om de ziel van DE vijand te vernietigen. You know who heeft zijn ziel opgedeeld in 7 delen en ingebracht in verschillende objecten, zogenaamde Horcruxes. Taak voor Harry en co om deze Horcruxes te localiseren en te vernietigen. Maar dat blijkt een klus met heel wat hobbels en tegenslagen...

Mijn oordeel: Ik heb alle delen nu gelezen en eerlijk gezegd ben ik al vanaf deel 5 een stuk minder geboeid. Hoe merk ik of een boek me heeft geboeid? Wanneer ik me na een half jaar weinig of zelfs niets kan herinneren van het gelezen verhaal. Uiteindelijk geldt voor mij toch dat wanneer iets beklijft, het me écht interesseert. Zo ook bij boeken.
De Harry Potter verhalen zijn leuk, spannend en zitten goed in elkaar, maar uiteindelijk is het steeds hetzelfde verhaaltje. De reeks had voor mij korter gemogen. In dit laatste deel begon ik écht aan Harry-Potter-moeheid te lijden. Hoe goed het verhaal ook in elkaar stak. Mijn favoriet is en blijft Boek 4 Harry Potter and the Goblet of Fire.
Ik ben wel héél benieuwd wat andere lezers vinden van deze hele Potter-reeks. Delen jullie mijn mening, of waren jullie Potter-maniak tot het bittere einde? Wat vonden jullie het beste deel?

Eindoordeel: ***

Essays in love - Alain de Botton

In't kort:

Deze roman gaat over de liefdesrelatie van het hoofdpersonage (naam wordt niet vernoemd) met Chloe. We doorlopen alle fasen van een typische liefdesrelatie, van het halsoverkop verliefd worden over de eerste kus tot de eerste barstjes enzovoort.

Alle fasen worden als hoofdstuk weergegeven en door middel van voornamelijke filosofische stromingen geduid.

Mijn oordeel:

Dit is eigenlijk een re-read na pakweg 14 jaar toen we hem als verplicht leesvoer aangeboden kregen. Als de wat fatalistische (op liefdesgebied) tiener die ik toen was, had ik het boek onvoldoende goed kunnen / willen inschatten.

Want het is best een leuk boek, op voorwaarde dat je zelf de fasen hebt meegemaakt die hier een voor een ontleed worden. Want deze roman is voornamelijk een makkelijker manier voor De Botton om een quasi wetenschappelijke verhandeling over het fenomeen liefde (in al zijn facetten) te schrijven. En daar is De Botton het beste om bekend: het toegankelijk maken van filosofische denkwijzen door middel van toegankelijker thema's. Zekdempel besprak hier al De Bottons visie op werken, ook zijn "Consolations of Philosophy' past in dit rijtje (voor elke triest makende gebeurtenis is er wel een filosoof die je kan gebruiken om je er weer bovenop te helpen (ook een aanrader)).

Het enige (kleine) probleem daarmee is natuurlijk dat dit boek enigszins tussen twee stoelen valt. Het is niet echt een roman, want daarvoor wordt het verhaal te vaak onderbroken maar het is ook geen verhandeling want daarvoor is er teveel verhaal.

Geen nood, echter, want de injectie van de filosofische gedachtengang maakt dit wel een grappig boek. De complete deconstructie van het fenomeen liefde door iemand die er op dat moment mee geconfronteerd wordt heeft namelijk iets absurds. En uiteraard zijn bepaalde stukken gewoon ook herkenbaar (het geven van andere namen, het hebben van betekenisvolle gezamenlijke herinneringen of grapjes...). Al loopt de relatie in dit boek anders dan die van mij en Inez.

Sowieso houd ik wel van dit soort boeken die op een leuke manier aan filosofie en (in zekere zin) gedragswetenschap doen. Maakt het allemaal minder zwaar en academisch. En daar is niets mis mee. Het krijgt de boodschap gemakkelijker overgedragen.

Eindoordeel:

Gewoon leuk. ***1/2

The History of Love - Nicole Krauss

In't kort:

Leopold (Leo) Gursky is een een oude slotenmaker die terugblikt op een leven vol leegte nadat hij de liefde van zijn leven Alma (en hun liefdeskind Isaac) is kwijtgeraakt. Zij woonde in Amerika ten tijde van WOII. Ze dacht dat hij in die tijd, achtergebleven als Jood in Polen, overleden was. Toen hij later ook opdook in Amerika, was zij was ondertussen getrouwd met een andere man die zich over haar en haar zoontje wilde ontfermen.

Tijdens zijn tijd in Polen schreef Leo aan een roman waarvan het manuscript verloren is gegaan.

Alma Singer is vernoemd naar het hoofdpersonage uit het boek "The History of Love" van een zekere Zvi Litvinoff. Na de dood van haar vader probeert Alma haar leven en dat van haar moeder en broertje weer zin te geven door op zoek te gaan naar meer informatie over de Alma uit dit boek.

Mijn oordeel:

Dit boek gaat vooral over zoektochten. Leo is op zoek naar de betekenis van zijn leven dat achter hem ligt. Hij begint terug te schrijven om terug te vinden wat zijn leven ooit mooi maakte (de tijd met Alma voor WOII) en gaat op zoek naar Isaac. Alma is op zoek naar de betekenis van het leven dat voor haar ligt. Door alle personages hun eigen verteller te laten zijn, ga je mee op die zoektocht.

Nicole Krauss is de vrouw van Jonathan Safran Foer en je merkt dat hij en zij dezelfde school of writing genegen zijn. Ook hier vind je dus verschillende schrijvers of personages die aan het woord zijn. Tussendoor krijg je dan uittreksels uit het boek The History of Love waar de mysterieuze Alma in voorkomt. Dit is allemaal mooi geschreven en beschreven en alles is ook best ontroerend. Alleen: dit boek heeft de 'pech' dat ik het gelezen heb nadat ik Foers boeken heb gelezen. En ik merkte dat ik blijkbaar een saturatiepunt heb bereikt wat deze stijl betreft. Het is vast de cynicus in mij die limieten stelt aan hoeveel emotie en romantiek ik laat binnensijpelen :-). Waar sommige passages raak geschreven zijn, missen ze toch hun doel omdat ik herken wat de schrijfster probeert. Waar sommige passages wondermooi beschreven of situaties leuk en origineel zouden kunnen zijn, kreeg ik een soort van déjà-lu. Daarom greep het me minder dan bijvoorbeeld "Everything is Illuminated". Maar ook alleen maar om die reden.

Los daarvan echter een mooi boek en een ontroerend verhaal.

Eindoordeel:

*** (maar had ik dit eerst gelezen, dan vast meer)

Bij gelijke geschiktheid - Rosalind Barnett & Caryl Rivers

Genre: gender-onderzoek

In 't kort: Ultradarwinisten en evolutionair psychologen proberen ons met diverse beweringen en onderzoeken te overtuigen dat de verschillen tussen mannen en vrouwen hemelsbreed zijn. Vrouwen zijn zorgzaam en monogaam, mannen agressief en polygaam. Wetenschappers Barnett en Rivers ontkrachten aan de hand van verwijzingen naar (meta)onderzoek deze hartnekkige "verything is due to nature" tendens.

Mijn mening: "Mannen komen van Mars en vrouwen van Venus", verzucht mijn moeder geregeld. Maar is dat wel zo? In navolging op het boek "De sekse paradox" (pleidooi voor nature-argumenten) las ik dit boek dat juist aantoont dat er op tal van vaak aangevoerde terreinen géén significante verschillen zijn tussen mannen en vrouwen. We raken echter juist wél beïnvloed door allerlei ongefundeerde beweringen zoals "meisjes zijn slechter in wiskunde, jongens in verbale en schriftelijke communicatie". Daardoor gaan we er ons naar gedragen. Nurture dus.
Het aanhoudende "bewijs" dat al ons gedrag terug te voeren is op de jagende man en de zorgende vrouw wordt met de grond gelijk gemaakt.
Hun betoog is aanmerkelijk krachtiger (dmv meta-analyses) dan dat van Susan Pinker in de sekse paradox (eerder kwalitatief onderzoek door interviews). Niet toevallig wordt Pinkers broer Steven in dit boek diverse malen aangehaald. Hij vindt dat mannen inherent risiconemende presteerders zijn en vrouwen van nature geneigd zijn een weinig betalende job aan te nemen.
De dames B en C weten op een hele leesbare manier de contra-argumenten grondig neer te zetten en mij te overtuigen van een hoop nurture in het hele genderverschillen-verhaal. Er is echter nog veel werk aan de winkel om de ontkrachting van deze stereotypen te verbreiden! Wij mensen zijn immers dol op hokjes-denken.

Eindoordeel: ****

Do Androids Dream of Electric Sheep - Philip K. Dick

In't kort:

Rick Deckard is een bounty hunter in een post-apocalyptische aarde (na de bom, ongetwijfeld).

De meeste mensen zijn geëmigreerd naar Mars, in een kunstmatige leefbare wereld.

Op aarde blijven de outcasts achter en androiden die de mens moeten dienen. Sommige worden echter te gevaarlijk en worden opgespoord en verwijderd door premiejagers als Rick Deckard.

Mijn oordeel:

Ik heb Blade Runner (de film van dit boek) nooit gezien en kon dit boek dus ook onbezoedeld lezen. Ik ben niet echt een fan van SF, maar een aantal boeken kunnen me zeker bekoren. 2001: A Space Oddyssey is er een van. Deze is een andere klassieker die ik wilde gelezen hebben.

Het 'leuke' of 'goede' aan die klassiekers is meestal wel dat de SF slechts een draagmiddel is om een dieperliggend thema aan te snijden. In dit geval gaat het stiekem om hoe de mens omgaat of om moet gaan met een steeds digitaal wordende wereld, waarin veel van wat we vroeger zelf deden nu door electrische hulpmiddelen wordt gedaan. Al in dit boek (uit 1968!) zien we hoe de TV onze gedachten en mening beinvloedt en hoe de grens tussen mens en robot soms flinterdun is. Uiteindelijk scheidt alleen de empathie ons van de robot. Maar wat betekent die empathie?

Verder gebeurt er niet zo heel erg veel in dit boek: Rick gaat achter geavanceerde androiden aan en komt in een gewetenscrisis. Het is echter dat dieperliggende niveau dat mij aansprak. Het is als het ware een kritiek op de maatschappij. Daardoor heeft de geschiedenis dit boek niet ingehaald en de toekomstvisie achterhaald gemaakt.

Ook de stijl van het boek is toepasselijk. Een bijna deprimerende stijl: je voelt de eentonigheid van het toekomstige leven op aarde: er is geen onstnappen mogelijk.

Toch de film maar eens bekijken.

Eindoordeel:

***1/2

Fantoompijn - Arnon Grunberg

Genre: roman

In't kort: Robert Mehlman is een Nederlands auteur, uitgeweken naar New York, en daar samenwonend met zijn echtgenote, die hij liefkozend Prinses Sprookje noemt. Na zijn eerste succesvolle roman over zijn vader, die proftennisser was (maar geen echt goeie), worden zijn volgende boeken door de recensenten neergesabeld. Toch weigert hij te geloven dat hijzelf aan de basis van die slechte boeken ligt, en geeft de schuld aan alles en nog wat. En hij zet zijn liederlijke leven vol drank, gokken en ontrouw rustig verder. Tot het water hem echt tot aan de lippen staat, en hij niet anders kan dan een nieuw boek te schrijven, een kookboek, godbetert. Tot ieders verbazing (en vooral die van hemzelf) wordt dat kookboek een gigantisch succes, hij slaat aan het toeren, geeft lezingen en workshops, verschijnt overal op tv en rijft geld binnen als nooit voorheen. Maar het succes stijgt teveel naar zijn hoofd, en uiteindelijk betaalt hij de tol voor al zijn overmoed.

Mijn oordeel: via een raamvertelling geeft Grunberg ons zicht op deze bizarre man. Eerst laat hij Mehlmans jonge zoon Harpo aan het woord, wat gevolgd wordt door een ik-vertelling van Mehlman zelf. In het slot toont Harpo echter aan dat zijn vader een groot mythomaan is, dat alles wat ie vertelt met een grove korrel zout genomen moet worden.

Mooi uitgangspunt, en ook knap uitgewerkt. Grunberg schrijft met een leuke vaart, laat ons een indringende kijk nemen in Mehlmans lege, best treurige verhaal (ook al ziet Mehlman dat totaal anders) en doet dat in een frisse stijl. Ik kan best begrijpen dat niet iedereen het met mijn positieve oordeel eens zal zijn, want Grunberg, you either love him or hate him. Maar ik vind het dus best oke.

Dit boek won de AKO-Literatuurprijs in 2000, en Grunberg is al een hele tijd een gevestigd Nederlands schrijver.

Eindoordeel: ****

Lof der lankmoedigheid - Rik Torfs

Genre: filosofisch traktaat of zoiets

In't kort/Mijn oordeel: ik heb eigenlijk geen idee waar dit boek over gaat. Ik ben tot blz 45 geraakt, maar weet niet wat ik gelezen heb, waar dit heen wil of moet. Ik heb wat filosofisch gewauwel over de man-vrouw-relatie achter de kiezen, waarna het plots over professoren en hun spreekwoordelijke verstrooidheid ging, zonder dat tussen beide ook maar iets van een link gelegd kan worden.

Misschien moet ik dit later even hernemen, was ik niet in de juiste mood om te gaan filosoferen over vanalles en nog wat. Want ik vind Torfs (behalve wanneer hij via ingestudeerde grappen de flauwe plezante uithangt in 'De Slimste Mens') best een patente kerel. Maar toch overheerst de ontgoocheling...

Eindoordeel: geen, want te weinig gelezen

De helaasheid der dingen - Dimitri Verhulst

Genre: roman/verhalenbundel

In't kort: Verhulst neemt ons opnieuw mee naar zijn geboortedorp Reetveerdegem en vertelt honderduit over zijn jeugdjaren die hij spendeerde met zijn vader, grootmoeder en nonkels Potrel, Herman en Zwaren. In verschillende korte maar rake verhalen schetst hij een beeld van een (verzonnen?) jeugd vol cafés, politie en Roy Orbison-fans.

Mijn oordeel: ik ben meestal niet zo'n hype-man, sta er altijd wat sceptisch tegenover, maar bij Verhulst heb ik mijn mening toch wel heel snel moeten herzien. In een eerdere bespreking had ik het al over 'De kamer hiernaast' en hoe goed ik dat wel vond, maar dit boek is nóg beter. Verhulst kan met een paar heel zorgvuldig gekozen woorden een prachtige sfeer scheppen, en de karakters (weliswaar dicht aanleunend bij het karikaturale) zijn om nooit meer te vergeten. Het verhaal over de alternatieve Ronde Van Frankrijk is schit-te-rend, net als 'Alleen de allenen'. Binnenkort staat Problemski Hotel op het leesmenu. Benieuwd wat dat wordt.

Eindoordeel: ****1/2 (omdat ik niet graag 5 op 5 geef...)

Hoge Toppen, Diepe Dalen - Matt Rendell

In't kort:

Matt Rendell, wielerjournalist voor het Engelse Channel 4 (de enige openbare zender in de UK die ook maar enigszins aandacht besteedt aan de Tour), heeft van alle Tours van 1903 tot 2007 wat anekdotes verzameld en de top dries van deze tours.

Van elke tour geeft hij de belangrijkste of opmerkelijkste gebeurtenissen weer, met overmatige aandacht voor dopingschandalen.

Mijn oordeel:

Het boek is leuk op sommige plaatsen, maar storend op andere. Het heeft veel weg van een boekje voor wielerleken die graag de sappige verhalen over de Tour willen horen en met wat leuke anekdotes op cocktailpartys willen scoren. Kortom, het is geschreven door een Brit voor Britten. Er staan ook af en toe storende foutjes in en het per se willen aantonen van de dopingschandelen, nou ja, je wint er geen originaliteitsprijs mee. Uiteraard moet niet verdoezeld worden dat de hele wielerwereld boter op het hoofd heeft, maar doe het dan beter uitgewerkt.

Het boek is ook veel te dun om echt infortmatief te zijn. Nu, in principe kan van bijna elke tour een heel boek geschreven worden (lees vooral het leuke "Wij waren allemaal goden" van benjo Maso over de tour van 1948). Als je dan alle tours in 1 boek wilt vatten, eindig je met een wat flauw uitgevallen verhaal.

Eindoordeel:

Leuk voor tussendoor, maar schiet tekort.

**

A Walk In The Woods - Bill Bryson

In't kort:

Bill Bryson gaat deze keer niet op reis maar trekt op wandel op de vermaarde en befaamde Appalachian trail in de VS. Hij neemt daarbij een zware rugzak mee en zijn verre van fitte, recovering alcoholic friend Stephen Katz.

Mijn oordeel:

Classic Bryson. Leuke, anekdotische stijl doorspekt met lekker cynisme met Katz als ideale aangever en afwerker. Laat ik het een "buddy-book" noemen (naar analogie met een buddy-movie).

En oh ja, af en toe, het zou Bryson anders niet zijn, ook wat nuttige weetjes over de trail en de plaatsjes die ze er passeren.

Tegelijk meeslepend en hilarisch. En dat in non-fictie.

Geweldig leesvoer.

Eindoordeel:

****1/2

Salmon Fishing in The Yemen - Paul Torday

In't kort:

Dr. Alfred Jones, een gerespecteerde wetenschapper op het gebied van de visserij, wordt gevraagd om het schijnbaar onmogelijke, zelfs idiote plan van een steenrijke sjeik, om in een woestijn in Yemen condities te onderzoeken en op te zetten die het vliegvissen op zalm toelaten, te leiden. Nadat hij er tegen wil en dank toch aan moet beginnen, begint hij er steeds meer in te geloven. Met dit project verandert Alfred ook op persoonlijk vlak. Tot dan lag hij steeds 'onder de sloef' van zijn zeer carrièrebeluste vrouw die het vooral prettig vindt dat hij minder verdient dan zij. Dat de fianciële en organisatorische kant van dit project geleid wordt door de mooie, jonge Harriet heeft daar ook wel wat mee te maken.

Daarnaast hebben we nog de Britse eerste minister en vooral zijn megalomane communication officer die in dit project een uitstekende PR stunt zien.

Mijn oordeel:

Ik pikte dit boek op op basis van de wat vreemde titel. En heb daar geen spijt van.

Het is duidelijk een debuut: je ziet dat aan een aantal beslissingen over stijl die door meer ervaring (en misschien ook een betere redactie) niet genomen zouden zijn of geschrapt. Zoals wel vaker in Britse satires (zie ook David Lodge) worden verschillende vertelmanieren gebruikt: het dagboek va Alfred, e-mails van en naar de personages, politie-interviews. Dat mag allemaal, maar hier wordt in elke vorm op dezelfde manier verteld. het was dus niet echt nodig. In plaats van het een dagboek te laten zijn, kon het evengoed een ik-verteller zijn. Dit was echter niet zeer storend bij het lezen.

Het tempo werd er ook ingehouden door af en toe al sprongetjes in de tijd te maken waarbij de lezer te weten komt dat er uiteindelijk wat vreemds gaat gebeuren. En toch word je verrast door wat het uiteindelijk is.

Vrij leuke satire, met net iets te karikaturale personages. Alfreds vrouw is echt wel een koude carrièrevrouw die ook hun huwelijk op een zakelijke manier bekijkt en Alfred start ook als de archetypische ruggengraatloze sukkel. Door zoals gezegd de soms wat kunstig gekozen afwisseling van vertelstijlen worden een paar zaken wat ongeloofwaardig. Met de tijdssprongen is ook het groeiende besef van de personages een beetje raar. Het politie-interview is bijvoorbeeld na de feiten, maar toch lijkt het alsof bij het navertellen van events de personages opnieuw hun besef moeten laten groeien.

Maar los daarvan leest het zeer prettig, worden de clichés over Arabieren e.d. gemeden en wordt het originele uitgangspunt ook leuk uitgewerkt. Op sommige plaatsen even leuk als de beste Ben Elton, als haalt die laatste het makkelijk op punten.

Eindoordeel:

***

Kennedy's brein - Henning Mankell

In't kort:

Archeologe Louise Cantor gaat voor een vakantie terug vanuit Griekenland naar Zweden. Op het appartement van haar zoon Henrik vindt ze diens levenloze lichaam. Het lijkt erop dat hij zelfmoord gepleegd heeft.

Louise kan dit niet aanvaarden (Henrik is niet het type dat zelfmoord pleegt) en gaat zelf op onderzoek uit. Eerst samen met haar ex-man, de introverte, beetje eccentrieke Aron. Als deze laatste ook plots verdwijnt, zet ze haar zoektocht in haar eentje voort. Deze zoektocht brengt haar via Barcelona uiteindelijk naar Mozambique, waar ze allerlei onverkwikkelijke zaken van de farmaceutische industrie ontdekt. Is Henrik bij deze zaken betrokken geraakt en daarom vermoord?

Mijn oordeel:

Ik had nog niets van Mankell gelezen maar er wel al positieve zaken over gehoord. Ik had eerder een detective / spannende thriller verwacht. Dit boek heeft dat een beetje, maar het is uiteindelijk toch meer een sociale thriller met een sociaal drama. De moeder Louise die erachter komt dat ze haar zoon toch niet zo goed kent, het verwerken van een moeilijke scheiding. Daarnaast was er voor Mankell blijkbaar ook een persoonlijk aspect verbonden. Hij had ooit in Afrika een man aan AIDS zien sterven en wilde met dit boek een soort van aanklacht schrijven tegen de westerse wereld en de farmaceutische industrie die alleen geld zien in Afrika en zich niet bekommeren om de mensen.

Dat zorgt echter een beetje te veel voor een gebrek aan evenwicht in dit boek. Het plot is soms een beetje zoek en moet plaats ruimen voor de boodschap. Lousie ontdekt uiteindelijk toch bijster weinig, al worden er bepaalde tipjes van sluiers opgelicht. Nooit ver genoeg echter om bij de lezer de twijfel over de juistheid van Louises bevindingen weg te nemen. Misschien is dat ook wel de bedoeling. Dat het ook gaat om het ondraaglijke verlies en het schuldgevoel en hoe dat het beoordelingsvermogen van iemand beinvloedt. Maar het hele boek lijkt hierdoor onaf.

All in all goed leesvoer, maar ik had stiekem een lekkere huiverige detective / thriller in gedachten en kreeg iets heel anders. Het lijkt ook of Mankell worstelt met het vertellen van een sociaal verhaal als thriller. Hij is geen Multatuli die de moed had om in zijn verhaal in te breken en de lezer de boodschap in het gezicht te smijten.

Eindoordeel:

***

PS: Dat mijn bankrekening maandelijks gespekt wordt door de farmaceutische industrie heeft geen invloed gehad op mijn leeservaring :-D

Sue Townsend - The secret diary of Adrian Mole aged 13 3/4

Genre: dagboek

In 't kort: Adrian Mole is een atypische tiener met (typische) jeugdpuistjes. Hij houdt een dagboek bij waarin hij zijn dagelijkse toestanden van zich afschrijft. Het tumulteuze huwelijk van zijn ouders, zijn liefde voor Pandora, zijn intellectueel-zijn en correspondentie met de BBC (aangaande zijn poëtische probeersels)

Mijn mening: Ik dacht een van mijn lievelingsboeken nog maar eens te lezen. Alle dagboeken van Adrian Mole nog eens, maar dan in chronologische volgorde.
En nog steeds blijf ik ontroerd door dit misschien wel best neergezette maar tevens moeilijkst te beschrijven personage ooit. De schrijfster weet met zo weinig middelen (korte dagboeknotities) en gebeurtenissen zo goed een zelfingenomen, sneue maar toch ook zeer vertederende puber neer te zetten. De humor is ook zo heerlijk subtiel en anders dan anders. Kortom: I still love it!

Eindoordeel: *****

Alain de Botton - Ode aan de arbeid

Genre: filosofie, onderzoek

In 't kort: Waarom besteden we in ons leven zoveel tijd en energie aan ons werk? Waarom halen we hier zoveel voldoening uit, terwijl we in deze moderne tijd maar vaak een miniem schakeltje vormen in een groot, soms onbekend, geheel van diensten en producten?
Weten we eigenlijk wel waar de elementaire zaken in ons leven vandaan komen en hoe we daar aan geraken?
In dit boek probeert filosoof de Botton deze vragen op een illustratieve manier te beantwoorden. Dit doet hij door diverse takken van arbeid ter plekke te onderzoeken.

Mijn mening: Vroeger was het maken van beroepskeuzen veel makkelijker. Je werd boer, bakker, leraar...Niet toevallig waren dit beroepen waarbij je direct in contact stond met je product en klant. Als je tegenwoordig op je LinkedIn profiel al je "contacts" eens bekijkt, zie je wat voor een functies er de afgelopen jaren in het leven zijn geroepen. Zo zie ik onder die van mij o.a. een Business Domain Manager, Business Development Manager, Operational manager en zo vliegen er nog wat meer managers van dit en dat om de oren. Wat de profielen inhouden en doen. GEEN IDEE! De vraag is of men zelf eigenlijk nog wel weet wat het uiteindelijke doel van zijn/haar organisatie is. Ik twijfel daar vaak toch wel aan.

Daarom is het zo leuk dat er een dergelijk boek wordt geschreven waar die vraag wordt opgeworpen. Beantwoord wordt ze niet. Er worden slechts interessante nieuwe vragen gesteld zoals waarom mensen uren geaircoinditioned in een gigantisch saai kantoorpand kunnen/willen vertoeven. Het zet je gewoon aan tot verder denken en dat vind ik altijd leuk aan dergelijke boeken. Ook de inzoom op verschillende bedrijfstakken en hoe alles daarbinnen functioneert is interessant. Op een hele geestige en observerende wijze leren we hoe o.a. de tonijnvangst, energiedistributie en voedsellogistiek plaatsvindt en ons van onze primaire levensbehoeften voorziet. Het boek bevat ook vele foto's en is in een mum van tijd uit.

Eindoordeel: ****

Het behouden huis - W. F. Hermans

Genre: novelle

In't kort:

Wereldoorlog II. Een Nederlandse soldaat zit in niemandsland, raakt zijn eenheid kwijt, komt in een verlaten dorp terecht en installeert zich in een huis aldaar. De Duitsers komen en denken dat hij de eigenaar is. Hij laat hen logeren, waarna ze hem met de nodige egards behandelen. Wanneer de echte eigenaar plots opduikt, kan onze hoofdfiguur (we kennen zelfs zijn naam niet) niet anders dan deze koelbloedig afmaken om van zijn mooie leventje te kunnen blijven genieten.

En dan is er ook nog die ene kamer, waarvan de deur op slot is, en die echt niet open kan...

Mijn oordeel:

Mijn eerste W. F. Hermans-boek, en een echte meevaller. Een vrij 'normaal' (wat is normaal in tijden van oorlog ?) uitgangspunt krijgt een vreemde draai, en daarna een nog vreemdere. En plots wordt ook het huis zelf, immobiel als het is, een soort van personnage. En duiken er nog gekkere personnages op.Heel erg leuk. En uit in een wip, amper 76 pagina's.

Eindoordeel: ****

Stoempen, snot en sterven - Mart Smeets

Genre: dagboek, wielersport

In't kort: met de Tour editie 2009 voor de deur vond ik het leuk om nog even de oude doos in te duiken met dit dagboek van de Tour 1990, de hoogdagen van Lemond, Parra, Delgado, Breukink en andere Hampstens. Smeets maakt van elke dag een beknopt verslag, met daaraan toegevoegd een korte impressie van diezelfdedag door Breukink (nog zo eentje die altijd in Marts bovenste schuif heeft gelegen).

Mijn oordeel: dit boek was één van de eerste van Smeets, en je merkt wel dat hij sindsdien als schrijver is geëvolueerd. Maar toch is dit een aardig werkstukje, meeslepend, kort en krachtig, goed gedocumenteerd en ondertussen een blik achter de schermen werpend.

De commentaren van Breukink zijn verhelderend (vooral die over zijn fameuze jour sans die hij elke Tour wel weer ergens tegen het lijf liep) en laten je af en toe in het hoofd van een 'potentiële' Tour-winnaar kruipen. Daarnaast krijgen we ook af en toe korte interviews met Rooks, nog zo'n Nederlander die als lijfspreuk 'altijd net niet' uit heeft gekozen. Breukink werd uiteindelijk derde, Lemond won de Tour en Claudy werd (uiteraard) eerste Belg.

Eindoordeel: ***1/2

De ondraaglijke lichtheid van het bestaan - Milan Kundera

Genre: (verboden) roman

In't kort: we volgen twee 'koppels', Tomas en Tereza enerzijds en Sabina en Franz, anderzijds, tijdens en kort na de Praagse lente van 1968, terwijl ze zich door het leven en de liefde proberen te slaan. Tereza en Tomas zijn elkaars tegenpolen, de ene jaloers tot in haar kleine teentje, de ander lichtzinnig tot en met. Ook Franz en Sabina blijken niet voor elkaar geboren: Sabina snakt naar vrijheid, terwijl Franz net probeert haar met alle mogelijke middelen aan zich te binden.

Mijn oordeel: Dit boek maakt deel uit van de reeks Verboden Boeken van De Morgen van enige jaren geleden. 't Is ook al een tijdje geleden dat ik dit boek las, en het heeft niet echt een lasting impression op me gemaakt, integendeel zelfs. Het boek gaat een beetje van hot naar her, en het is me niet echt duidelijk wat de uiteindelijke bedoeling is. Behalve natuurlijk de Russen schofferen, het kleinste kind kon zien aankomen dat dit boek verboden zou worden.

Het enige wat ik me nog levendig voor de geest kan halen, is het allerlaatste hoofdstuk, waarin Tomas en Tereza afscheid moeten nemen van hun doodzieke hond, een enig mooie vertelling. Maar verder weinig wereldschokkend.

De film heb ik nooit gezien, maar het lezen van het boek heeft me er eigenlijk wel nieuwsgierig gemaakt. Ik zie niet goed in hoe men van dit boek een film kan maken. Kan ook aan mij liggen.

Eindoordeel: *** (de derde ster vooral omwille van het laatste hoofdstuk)

The World According to Garp - John Irving

In short: "In the world according to Garp, we are all terminal cases." A novel about the life of T.S. Garp, the bastard son of Jenny Fields - a feminist leader ahead of her time. To quote the Chicago Sun-Times: "Like all extraordinary books, Garp defies synopsis..."

My judgment: At the age of 20, I read Catcher in the Rye by J.D. Salinger, and couldn't help but think that I should've read that book when I was 15 or 16. The impact might have been bigger - even though it was very impressive at a later age - and the timing would've been just perfect, latching onto all the cerebral chemistry going on in an adolescent's head. At 32, I've the feeling that I was just in time to read The World According to Garp. I'm not a parent (yet), I'm not an aspiring author (anymore ;-)) and I have no relevant opinion regarding man vs. woman. But if any of these would be the case, the novel would have possibly been too overwhelming. Irving hits the emotional string throughout the story without being overly sentimental, quite an impressive feat altogether (which I recognize in The Ciderhouse Rules, of which I've only seen the movie). Against that emotional undertow, he writes down - with plenty of wit and composed absurdity - marvellous observations of the human condition that stand out as being original and recognizable at the same time. A splendid reading experience, and I am curious to see if I'll ever feel the urge to re-read (like I do now with Catcher).

Web - Paul Mennes

In 't kort:

"Web" is een verhalenbundel van losjes samenhangende verhalen over jongeren (oudere tieners tot jonge twintigers) die zich, basically, vervelen in de laten jaren '90. De TV en internetgeneratie, zeg maar.

Mijn oordeel:
Ik vond er niet zo heel erg veel aan. Het leest weliswaar vlot en je hebt het in amper twee uur uit, maar het ontbreekt aan een duidelijke thema, aan een verhaal ook. Ik merk ook dat kortverhalen niet echt mijn ding zijn. Voor je goed en wel begonnen bent, is het alweer gedaan. Personages blijven daardoor oppervlakkig, er wordt te snel door de plot gejaagd.

Het is bij momenten best grappig en ik heb ook de indruk dat ik het als oudere tiener, jonge twintiger een pak leuker had gevonden. Tuurlijk zijn de gedachten van rebellerende tieners en hun onvrede met hun medemensen herkenbaar, maar dit werkt alleen als je het zelf bent (of krampachtig poogt te blijven). Nu zijn de meeste personages een beetje irritant.

Door alle verhalen is een soort van rode draad geweven, maar dan vooral door het terugkeren van een aantal motieven (weerwolven, Elvis...) en sommige verhalen lijken naar elkaar te verwijzen. Het is echter allemaal wat te dunnetjes en te 'toevallig'. Het deed me een beetje denken aan het fragmentarische en onsamenhangende van "Any Way the Wind Blows" van Tom Barman die ik, o schande, ook niet goed vond.

Eindoordeel:

**

Bedenkelijke Wetenschap - Marcel Hulspas

In't kort:

Marcel Hulspas bekijkt in dit boekje de wereld van de pseudowetenschap: die tak van wetenschap die, ongehinderd door argumenten of falsificatieprincipes, allerlei theorieën en kennis produceert. Denk aan UFOs, buitenaards leven, alternatieve geneeswijzen e.d.

In dit boek kijken we vooral naar de onzin van dit soort wetenschap en ook kort naar waarom die pseudowetenschappn dan toch populairder zijn dan zou mogen.

Mijn oordeel:

Het uitgangspunt van dit boek is uiteraard goed: ontkrachten van de 'argumenten' van de pseudo-wetenschap en onderzoeken wat de aantrekkingskracht ervan is. Alleen: het boek is nogal warrig en er ontbreekt een duidelijke structuur. Een uiteenzetting wordt vaak onverwacht onderbroken door een voorbeeld, wat niet echt opbouwend werkt. Ik leer ook niets nieuws hier.

Dit boek blijkt een kortere versie te zijn van een lijviger encyclopedie over de pseudowetenschappen. En dat merk je er ook aan. Het lijkt wat op knip- en plakwerk. Trouwens: ook de eindredactie van het boek liet te wensen over, af en toe ontbreekt een woord waardoor zinnen niet kloppen.

Kortom: leuk uitgangspunt, slordig uitgewerkt. Ik bleef op mijn honger zitten.

Eindoordeel:

*1/2

Losing Nelson - Barry Unsworth

In't kort:

Charles Cleasby is een eenzame, oude man. Alles in zijn leven staat in het teken van zijn grote held Horatio Nelson (die van de column), een van de grootste Britse helden ooit. Cleasby is er zelfs van overtuigd dat hij en Horatio parallelle levens leiden.

Dit boek toont Cleasbys pogingen om de ultieme hagiografie over Nelson te schrijven, waarbij hij alle negatieve zaken ook wil kunnen verklaren als positief. Het maakt hem stilaan gek.

Mijn oordeel:

Dit boek is tegelijk een psychologische studie van Charles Cleasby als bijna een geschiedenisles over Horatio Nelson. In Groot-Brittanië door iedereen gekend, hier, althans bij mij, veel minder bekend.

Dit maakt het al zeker een interessant boek. En net als in Sacred Hunger wordt het geen saaie geschiedenisles. Het kaderverhaal van Cleasby toont voornamelijk een zielige, wat autistische man die zo opgaat in zijn idolatrie van en spiegeling aan Nelson, dat negatieve zaken die hij oppikt over Nelson zich direct vertalen in zenuwaanvallen.

Leuk is hoe Unsworth ook de 'gewone mens' aan het woord laat over Nelson, in de figuur van Miss Lily, de typiste die hij heeft ingehuurd om zijn boek te helpen schrijven. Die gewone mens heeft het in deze tijd niet zo heeft begrepen op het heroische alleen maar vindt ook dat die helden van weleer soms gewoon onbeschofte boeren waren en weleens manieren konden geleerd krijgen, held of geen held.

Een intrigerend, leerrijk boek, en een goede karakterstudie ook, bovendien mooi geschreven met een traagheid die me wel beviel.

Eindoordeel:

***

Amsterdam - Ian McEwan

In't kort:

Na de crematie van hun beider liefde van hun leven Molly Lane, doen levenslange vrienden Clive Linley en Vernon Halliday elkaar een dure belofte: als een van hen ooit zo zwaar ziek wordt als Molly, dan moet de ander voor euthanasie zorgen.

Op dit moment zijn ze echter in de fleur van hun leven en beiden schijnbaar op weg naar hun defining moment, Clive als componist van een symfoniewerk voor het millenium (het boek speelt zich af in 1998) en Clive staat op het punt zijn sterkste move als eindredacteur te plaatsen. Ze gaan m.a.w geschiedenis schrijven.

Mijn oordeel:

Dit boek is lekker opgebouwd. We zitten steeds in de hoofden van de beide personages en daar zien we voornamelijk dat hun vriendschap toch barsten vertoont, ondanks hun dure beloftes aan elkaar. Hun niets ontziende ambitie en ook hun onwankelbaar geloof in hun eigen genialiteit zorgt voor spanningen. McEwan doet geen moeite om de karakters van deze mannen bloot te leggen en de lezer zelf een oordeel te laten vellen. En die lezer is toch wel behoorlijk in de war: wat moet ik nou denken van die gasten?

Het hele boek door wordt ook een soort van spanning opgebouwd, waarvan je 90% van de tijd niet weet waarom of waardoor die er is (het gaat niet om een cliffhanger of zo, maar de spanning komt puur door de taal op je over, het is de sfeer...). Het einde is dan ook een verrassing, al zou je kunnen zeggen dat het er zat aan te komen. Dat echter de details leiden tot dit einde en de rest van het verhaal vooral diende als omkadering, vond ik goed gedaan.

Het boek heeft ook de perfecte lengte. Was het langer, dan waren de personages te karikaturaal geworden, nu zit de balans precies goed.

Eindoordeel:

****

Burning Bright - Tracy Chevalier

Genre: historische roman

In 't kort: Engeland eind 18e eeuw. In Frankrijk is de revolutie in volle gang en de engelsen zijn bang dat deze beweging hun kant op komt. Ze moeten de troon in stand houden en de franse sympatisanten korthouden. Eén van deze sympatisanten is beroemd dichter en schilder William Blake (1757–1827).
We krijgen een inzage in zijn leven en werk doordat Chevalier ons meeneemt in het dagelijks leven van Blake's buren: de familie Kellaway. Na de dood van hun zoon beslist de familie van het engelse platteland naar Londen te verhuizen. En dat is behoorlijk wennen. Ze komen echter al snel in aanraking met verschillende mensen. Zo sluit zoon Jem vriendschap met straatmeisje Maggie. Door een aantal gebeurtenissen komen de kinderen Kellaway in nauw contact met de Blakes. Zo maken ze (en wij als lezer) kennis met zijn werk.

Mijn mening: Ik vind de opzet van Chevaliers boeken erg origineel en effectief. Het verhaal draait altijd om een historisch persoon, maar dit is nooit het hoofdpersonage. Dat zijn gewone mensen die in aanraking komen met die historisch persoon. Dit is haar vast recept voor al haar historische romans (o.a. ook Girl With a Pearl Earring) .
Dit boek vind ik echter wat minder geslaagd. Het duurt behoorlijk lang voordat alles op gang komt en je echt in het verhaal zit. Pas op de helft van het boek, na 150 pagina's, begint het allemaal te lopen en enigszins te boeien. Naar het eind toe wordt het beter en beter. Toch vind ik een half goed boek geen goed boek. Ik heb echter wel zin gekregen om één van de vermelde biografieën van William Blake eens te lezen. Zijn kunstwerken en gedichten heb ik zeer leren waarderen tijdens mijn studie Vergelijkende Kunstwetenschappen.

Eindoordeel:
***

Jackson's dilemma - Iris Murdoch

Genre: roman

In 't kort: Edward en Marian staan bijna op het punt om te trouwen. Hun vrienden en familie hebben zich verzameld op landgoed Hatting Hall. De nacht voordien wordt Edward echter verrast door een briefje van Marian. Ze kan onmogelijk met hem trouwen.
De gasten zijn in alle staten en beginnen een zoektocht naar haar. Waar is ze en waarom heeft ze haar huwelijk op het laatste moment gecancelled?

Mijn mening: De achterflap van het boek boeide me wel: een afgelast huwelijk, zoektocht naar de achtergrond en een butler (de Jackson uit de titel) die hierbij in een dilemma komt. Wat zou daar allemaal achter zitten? Het verhaal stelde me echter zwaar teleur. Het bleef ontzettend oppervlakkig: mensen die zich zorgen maken en dit continu uiten, die steeds bij elkaar over de vloer komen, van hot naar her rennen om Marian te zoeken. Maar héél lang gebeurt er eigenlijk niets. Ook het "dilemma" van butler Jackson is niet zo interessant. De iets diepere laag waarin de verhoudingen tussen de verschillende mensen en het mysterieuze maar sympathieke karakter van Jackson wordt bestudeerd, kunnen de oppervlakkigheid van het verhaal helaas niet redden.
Gelukkig lees ik in recensies dat dit één van de laatste en ook één van de minste Murdochs was. Tijdens het schrijfproces leed ze blijkbaar al aan Alzheimer. Misschien moet ik toch eens een van haar eerdere boeken lezen zoals "The Green Knight".

Eindoordeel:
*

De Brug - Geert Mak

In 't kort:

Geert Mak neemt ons mee op een korte (geschiedenis)trip over de Galata brug in Istanbul.

Mijn oordeel:

Geert Mak mag niet gezien worden als een doorsnee historicus. Door het steeds combineren van het menselijke met het feitelijke en door meer de plaatselijke mensen aan het woord te laten, leer je een land of een plaats op een meer persoonlijke manier kennen. En dat werkt hier even goed als het werkte in de andere hier beschreven boken van Mak en in de mooie TV-reeks "In Europa" (moet het boek ooit ook eens een keer lezen).

Dit is het boekenweekgeschenk van 2007, wat over het algemeen steeds een wat dunner boekje is. Ook hier is dat het geval, waardoor dit zeker niet als een stadsgeschiedenis moet worden gezien, maar als een lekker lezend sfeerbeeld van een van de bekendste bruggen die al sinds eeuwen het multinationale, multireligieuze (en andere multieze) karakter van Istanbul bepaalt.

Misschien dus wat te kort, maar een zeer aardig tussendoortje.

Dat we onlangs nog in Turkije op vakantie waren (zij het ver van Istanbul) maakt het uiteraard allemaal wat relevanter.

Eindoordeel:

****

The Story of Forgetting - Stefan Merrill Block

In't kort:

Abel is een oude, gebochelde man die eenzaam is achtergebleven in de oude boerderij in Texas.

Seth is een 15-jarige jongen die naast de gebruikelijke lasten van de puberteit ook moet leren omgaan met een moeder die hij stilaan aan het verliezen is aan early-onset Alzheimer, een ziekte waarbij Alzheimer zich al op vrij jonge leeftijd manifesteert. Het verwerkingsproces van Seth bestaat erin op zoek gaan naar de roots van zijn moeder.

Het enige aanknopingspunt zijn de verhalen van Isidora, een mythische plek waar er geen verleden is of toekomst, alleen heden.

Mijn oordeel:

Dit is verre van een slecht boek. Abel en Seth zijn goed uitgebouwde personages en als lezer voel je je best verbonden met deze twee. Je komt ook wel wat te weten over deze (voor mij althans) onbekende ziekte. Alleen bleef ik aan het einde een beetje met een dubbel gevoel achter: aan de ene kant leek het boek wat te traag en te lang, terwijl ik net zo goed dacht dat er best nog meer uit te halen viel en het dus best wat langer had mogen zijn. Bepaalde onderdelen, zoals de geschiedenis over de verspreiding van de ziekte naar Amerika, die heel boeiend waren, zijn wat te kort afgesneden. Andere ideeën duren dan weer wat te lang. Terwijl nog andere ideeën worden aangesneden maar dan schijnbaar vergeten worden. Er zat, kortom, meer potentie in dan er uiteindelijk is uitgekomen.

Het boek deed me qua stijl aan een aantal boeken denken die ik zeer goed vond. Het heeft wat van Everything is Illuminated (Jonathan Safran Foer) maar ook van Middlesex (Jeffrey Eugenides) maar haalt niet de kwaliteit van deze twee. Omdat ik deze twee boeken ook tijdens het lezen als een soort van voorbeeld meenam, was het boek ook net niet meeslepend genoeg.

Maar goed, de schrijver is nog piepjong en dit is toch een sterk debuut.

Eindoordeel:

***

Freakonomics - Steven Levitt & Stephen Dubner

In't kort:

In Freakonomics bekijken econoom Steven Levitt en journalist Stephen Dubner een aantal trends en tendenzen door de bril van een econoom, te weten puur en alleen gebaseerd op feiten en nummers. Ze komen daardoor op andere antwoorden dan de experts geven op vragen als: waarom daalden de misdaadcijfers in NY spectaculair in de jaren '90?

Mijn oordeel:

Het uitgangspunt van dit boek is leuk: wat blijft er over van de waarheid van zogenaamde experts als we ze gaan meten tegen de harde cijfers? Maar het is te mager en de onderwerpen (los van het reeds vermelde misdaadcijferverhaal) te nietszeggend en ook te zeer op Amerikaanse leest geschoeid om zeer lang te boeien.

Daarnaast ben ik licht allergisch voor het in heel het boek aanwezige betweterige toontje dat wordt gebruikt evenals de verheerlijking van de geclaimde rebelse en tegendraadse visie op economie van Steven Levitt.

Dat heeft toch een beetje het effect dat je als lezer de indruk krijgt dat ze inderdaad alles aan een kritische blik onderwerpen en niet zomaar wat aannemen (iets wat we kunnen toejuichen) maar dat ze zichzelf daarbij vergeten (minder toe te juichen). "Kijk eens wat wij weer ontdekt hebben."

Aan de andere kant toont het boek weer aan dat wij als mensen ons wat al te graag een mening laten aanmeten en ons graag scharen achter makkelijke, gangbare theorieën. 

Eindoordeel:

Leuk voor thuis bij de koffie, genre "Zeg, wist jij dat...." "Joh, echt waar?"

**1/2

On Beauty - Zadie Smith

In't kort:

Het boek volgt de familie Belsey in Wellington, USA. Howard is een universiteitsprofessor gespecialiseerd in het werk van Rembrandt. Kiki is zijn vrouw. Samen hebben ze drie kinderen.

Howard is een blanke Brit, terwijl Kiki een zwarte Amerikaanse is (and a big momma too!). 

Recent zijn de zekerheden in het gezin aan het wegvallem: Howard heeft Kiki bedrogen en zijn positie aan de universiteit komt onder druk te staan als zijn grote rivaal en in alle opzichten tegenpool Monty Kipps gastcolleges komt geven in de Spring semester.

Howard Belsey's reactie op tegenslagen is vooral grijpen naar de wijn, wat hem in weer meer compromitterende situaties doet belanden. 

Mijn oordeel:

Het is best een leuk boek, maar de auteur maakt m.i. net iets te vaak de keuze om er een kwinkslag of iets grappigs van te maken. Howard Belsey is wel heel erg onnozel af en toe en als je zijn personage ziet, is het verbazingwekkend dat hij pas na 30 jaar huwelijk zo onnozel is geweest zijn vrouw te bedriegen.

Terwijl er best een aantal goede thema's in het boek zitten: zwart zijn in de US en de UK, gemengde gezinnen, liberale opvoeding tegenover strenge opvoeding (Zadie Smith vindt duidelijk de liberale beter, ook dat idee wordt iets te duidelijk (en daadoor karikaturaal) gepushed). Thema's als overspel, wat is kunst,  het opgroeien als zwarte jongere, racisme... worden wel behandeld, maar onvoldoende diep om mij echt te raken.  

Maar het las best vlot, was bij momenten grappig en af en toe raakte het wel een snaar. Ik miste alleen het beetje het doel van het verhaal, wist niet goed te plaatsen waar de auteur uiteindelijk naartoe wilde. En of het nou een komedie wilde zijn of net een ernstig boek. Ik vrees dat ik dit boek dan ook snel vergeten zal zijn.

Eindoordeel:

***

De welwillenden - Jonathan Littell

Genre: historische roman

In 't kort: Max Aue, SS-officier, vertelt zeer nauwgezet over zijn professionele bezigheden en privéleven tijdens WOII. We beginnen in Rusland waar hij eerst in de Kaukasus en vervolgens in Stalingrad in dienst is. Zijn taak daar is om te rapporteren over de mentaliteit van de duitse soldaat. Hij maakt de jodenvervolging en genocide van zeer dichtbij mee (=gruwelijke fragmenten).
Door zijn goede connecties met een aantal hooggeplaatste heren maakt hij promotie. Hij wordt verantwoordelijk voor een verbeterde arbeidsinzet van de Joden en bezoekt daarvoor de concentratiekampen (=opnieuw gruwelijke fragmenten). Hoe langer hoe zeker merkt hij dat er aan de opmars van Duitsland een einde komt, totdat het helemaal gedaan is.

Mijn mening: Dit is een grandioos boek. Je krijgt een zéér minitieus verslag van WOII, gezien vanuit het perspectief van een hooggeplaatste nazi. Waarom werden de Joden vervolgd? Hoe kunnen mensen anderen zoiets aandoen? Is de mens in wezen slecht? Allemaal vragen die opgeworpen worden en een mogelijk antwoord krijgen.
De eerste 100 pagina's (van de 962) waren behoorlijk taai om door te komen. Het verslag is zo gedetaillleerd (Littell heeft 5 jaar research gedaan) dat je geneigd bent om het boek weg te leggen. Maar juist die nauwgezetheid werkt op een gegeven moment verslavend en bijna hypnotiserend. Je zit zó in het verhaal dat het echt allemaal als een film aan je voorbij komt. Je leest vlot door.
Niet alleen het bredere oorlogs- en vernietigingsperspectief interesseerde me. Juist ook de persoonlijke, nogal afwijkende, kant van deze verteller is ontzettend intrigerend. Waar hij in zijn professionele leven één van de weinige hoge nazi's is die zich enigszins kan inleven in de vijand, is hij in zijn privéleven een behoorlijk verknipt figuur.

Eindoordeel:
****1/2