29 oktober 2009

De vermoedens van Mr. Whicher - Kate Summerscale

Genre: true-crime

In 't kort: Detective Jack Whicher is opgedragen om de moord op de driejarige kleuter Saville Kent te onderzoeken. Deze moord, gepleegd in Road Hill House, is door duisternis omgeven. Zo blijkt de moordenaar zich te moeten bevinden onder de familie of het personeel, maar verder zijn er eigenlijk maar zéér weinig aanwijzingen die naar een moordenaar leiden. Whicher heeft echter wel zo zijn vermoedens...

Mijn mening: Ik had gehoopt op een sappig detective verhaal à la Agatha Christie. Het boek is echter een zeer minutieuze uiteenzetting van een moordonderzoek waar (helaas) maar heel weinig sappigs ontdekt wordt. Naast de precieze beschrijving van het onderzoek wordt ook duidelijk hoe deze zaak in Engeland grote nationale belangstelling kreeg. Het was voor mij wel eens interessant om (als detective-fanaat) te lezen hoe een écht moordonderzoek er aan toe kan gaan en wat dit voor impact heeft op onderzoeker, familie, verdachten en publiek. Maar het blijft toch vreemd en wat teleurstellend als je met andere verwachtingen aan een boek begint.

Eindoordeel: ***

23 oktober 2009

The Night Angel Trilogy - Brent Weeks

In short:
2000 pages in short, are you kidding me? Well alright then: boy becomes apprentice to legendary assassin and goes on to play his part in the battle between good and evil while learning both the dirty and the fun bits of life and beyond.

My judgment:
An epic fantasy trilogy, now where have I heard that before? When it comes to epic novels, fantasy literature and trilogies, I'm merely a dabbler. But I ripped through Brent Weeks' books in record time. The author takes over 2000 pages to unfold a broad delta of plotlines, but it all flows together nicely at the end. You'll have to be able to withstand a heavy dose of sorcery (and some truly gory, graphic bits) to like these books - magical interventions play a constant and vital role in the story, but they're in no way detrimental to character development. In fact, the character psychology of the Night Angel Trilogy is what makes it such a compelling read.
A slight turn-off was the author's preference (or should I say proclivity and predilection) for difficult words where simpler synonyms would have been just fine. It came across as a bit pedantic. So why not eschew the ostentatious erudition :-) Another strange thing was the naming among the different cultures in this dark fantasy world. There are two countries (Sethi and Ceura) where people clearly bear Japanese-sounding names while another people, the Alitaerans, clearly have the names of Ancient Rome. The rest is utter fantasy, so it felt a bit disruptive.
Such details have not kept me from chasing through the pages in anticipation to see ugly predicaments and heroic stand-offs resolved. A highly enjoyable story.

19 oktober 2009

Brave New World - Aldous Huxley

In't kort:
In de niet eens zo verre toekomst, is de maatschappij gebaseerd op de orde en de structuur van de wetenschap.
Kinderen worden niet meer geboren, maar gedecanteerd (uit hun proefbuisje gegoten, letterlijk). De maatschappij is onderverdeeld in kastes, waarbij elke kaste blij is niet in de andere kaste te zitten. Dit is hen allemaal aangeleerd door doorgedreven hypnopaedia (slaapleren). Door deze conditionering wordt iedereen gevormd tot wat hij of zij moet zijn.

In deze maatschappij draait alles rond consumptie. Niet alleen van voedsel en producten, maar ook sexuele consumptie: er zijn geen gezinnen meer en monogamie wordt fel afgekeurd en veroordeeld. Iedereen doet het m.a.w. met iedereen.

En als we dan nog niet gelukkig zijn, dan komt het geluk wel uit een pilletje: de drug SOMA wordt in industriële hoeveelheden verspreid en het gebruik wordt zo goed als verplicht.

Mijn oordeel:
Brave New World komt, ondanks dat het al van 1932 is, niet gedateerd over. Deze utopische maatschappij is nog steeds een dreigend toekomstbeeld. Genetische manipulatie. dogmatisme, geluk in een pilletje, het kan allemaal.

Dit boek blijft daardoor ook interessant om te lezen. Het is een leuke denkoefening. Sommige situaties zijn ook zeer grappig, vanuit ons standpunt gezien.
Dat Shakespeare daarbij wat overdreven wordt aanzien als de grote vertegenwoordiger van de cultuur en dat "The Savage" John op basis van enkel deze schrijver een hele cultuurfilosofie heeft opgebouwd, is natuurlijk bedoeld om de tegenstelling met de van hoge cultuur ontdane nieuwe wereld in de verf te zetten. Het zorgt echter voor een kleine dip in de geloofwaardigheid. Net zoals op het einde blijkbaar door een klein, schijnbaar miniem voorval de eeuwenlang en zorgzaam opgebouwde structuur van de nieuwe wereld op zijn kop gezet kan worden doet dat ook. Huxley wil hier misschien net iets te veel zijn punt doordrijven.

Desalniettemin goed leesvoer waarin m.i. geen van beide uitersten als het hoogste goed wordt gezien: John gaat evenzeer ten onder aan zijn religieuze en culturele levensvisie als bijvoorbeeld Bernard Marx de strikt wetenschappelijke.

Eindoordeel:
***1/2

PS: ik had dit boek jaren geleden al eens gelezen. Leuke hernieuwde kennismaking.

14 oktober 2009

Bankvlees - Jan Van Loy

In't kort:
Het (niet nader genoemde) hoofdpersonage en een bij een voedselbedeling tegengekomen vriend Celis (allebei jonge dertigers), besluiten om niet langer mee toe doen aan de dwingelandij van de maatschappij (werken, geld verdienen, huisje kopen, kindjes maken...) en de totale vrijheid van het niets doen op te zoeken (op kosten van diegenen die wel in de dwingelandij blijven).

Door eerst een uitkering, vervolgens kleine diefstallen en zelfs prostitutie kunnen ze dit een tijd volhouden. Maar voor hoe lang?

Mijn oordeel:
Een tijdje geleden las ik Reus, wat eigenlijk gaat over vrouwelijke dertigers. Dit is in zekere zin misschien de mannelijke versie van de zoektocht naar de betekenis van het leven.

Het leest lekker vlot weg, is af en toe zeer entertainend. Vooral Celis moet voor de kwinkslagen zorgen met zijn vreemd gedrag en zijn wat simpele levensvisie. Alleen is het, alweer, een bonte verzameling vreemde personages die op de lezer afkomen. Vreemd genoeg heb ik de laatste tijd wel meer van dat soort Vlaamse boeken gehad. vreemde personages die vooral nadenken over het leven en uit de maatschappij willen stappen. Straks ontdekken we zowaar een Vlaams motief :-)

Veel inzichten houd ik niet over aan deze roman, maar het was een aangenaam geschreven boekje, en dat is toch ook heel wat. Eindoordeel van de auteur is dat er geen ideaal bestaat: zowel uit als in de maatschappij is het behelpen.

Eindoordeel:
***

13 oktober 2009

The Unnumbered - Sam North

In't kort:
Mila is Roma zigeunerin een eerste generatie immigrant in Groot-Brittanië, waar ze met haar ouders en familie in een caravan woont.
Nio Niopoulos is de zoon van Griekse immigranten die jarenlang als ijskreemventers hard gewerkt hebben om de kost te verdienen. Nio zelf wil kunstenaar worden en woont in een zelfgefabriceerd huisje op het kerkhof. Samen zullen zij een vreemd koppel vormen.

Naast deze twee hoofdpersonages lopen nog personages rond in het London van de vreemdelingen die allen op een of andere manier verweven zijn of zullen worden met Mia en Nio. Zij wonen allemaal rond en op Muswell Hill in Londen.

Mijn oordeel:
Deze roman heeft m.i. goede bedoelingen maar mist een beetje zijn doel. Het is duidelijk dat dit een beschrijving wil zijn van de vaak moeilijke omstandigheden waarin deze vreemdelingen moeten leven en hoe de gevaren van de grootstad steeds om de hoek loeren. Mila is bijvoorbeeld een uitermate knappe jongedame (wordt ons tot vervelens toe gemeld door de auteur) die nagestaard wordt door steevast kwijlend jong en oud. Dat verkrachting om de hoek loert, verbaast de lezer dan ook niet. Anderen slagen er dan weer niet in te ontsnappen aan hun lot.

Nio en Mila moeten daarbinnen het hoopgevende licht aan het einde van de tunnel. Hun liefde zal alles overwinnen, is sterker dan de miserie.

Grootste probleem, volgens mij, van dit boek is dat alle personages zeer eendimensionaal zijn en nauwelijks of niet door een leercurve gaan. Ze dienen enkel als vehikel om een bepaalde type mens voor te stellen, een cliché... Het boek wordt daardoor steeds saaier en de boodschap interesseerde me op den duur ook niet meer echt. Wat me interesseerde was het boek uit te krijgen.

Eindoordeel:
Te eendimensionale personages zorgen voor een cliché-matige boodschap.
**

9 oktober 2009

Gerechtigheid - Stieg Larsson

Genre: Thriller

In 't kort: Dit boek is het derde en laatste deel in de succesvolle bestseller Millennium-trilogie van Larsson.
Zie ook bespreking boek 1 "Mannen die vrouwen haten" en boek 2 "De vrouw die met vuur speelde" .
Terwijl Liesbeth in het ziekenhuis herstellende is van haar zware hoofdwond, wordt de rechtzaak tegen haar voorbereid. Ze wordt immers verdacht van een aantal moorden. Mikael Blomkvist probeert ondertussen, zoals dat een goede onderzoeksjournalist betaamd, de ware toedracht en opdrachtgever van de moorden te achterhalen. Het zaakje stinkt behoorlijk, want de Zweedse veiligheidsdienst lijkt er zelfs bij betrokken te zijn.

Mijn oordeel: Na het voor mij wat teleurstellende deel 2, was deel 3 een echte opsteker. Het is de dikste pil van de drie, maar leest net zo vlot als deel 1. In het begin is het even doorkauwen als er heel veel bijna gelijknamige politieagenten, redacteurs, familieleden, veiligheidsdienstmedewerkers, juristen worden opgevoerd, maar dat duurt gelukkig niet lang en het strijkt zich wel glad. Grappig is wel dat ik de belangrijkste verhaallijn, die van de betrokkenheid van de zweedse veligheidsdienst, niet eens zo interessant vond. Maar door een heleboel verhaallijnen te combineren en snel te laten afwisselen (het succes volgens mij van al dit soort boeken waaronder ook de Da Vinci Code ed) kom je toch aan je trekken. De boeiendste verhaallijn in dit boek vond ik persoonlijk het nieuwe hoofdredacteurschap van Erika Berger, Mickaels minares.

Jammer dat de schrijver overleden is. Ik had graag meer van hem gelezen.

Eindoordeel:
****

4 oktober 2009

Via Cappello 23 - Christiaan Weijts

In't kort:
Daniel Schaaf is een freelance journalist die in Venetië op een onverhoopte scoop stoot en hiermee zijn carrière in de media een positieve wending ziet krijgen.

Arthur Citroen is een promovendus in de kunstgeschiedenis die onderzoek doet naar de relatie tussen kunstenaar en model. Hij begint een relatie met een van zijn studentes. Met haar onderzoekt hij nieuwe vormen van de relatie kunstenaar en model. Hij betrekt daarbij steeds meer de alomtegenwoordige internetamateurporno in zijn onderzoek. Met alle gevolgen vandien.

Mijn oordeel:
Ik kan argumenten aanhalen waarom dit boek niet goed is, maar wil er niet al te veel woorden aan vuil maken. Wat Weijts heeft pogen te doen in dit boek (koppelen van het hoge (kunst, klassieke muziek, Venetië) aan het lage (riooljournalistiek, pornografie, de commercialisering van Venetië) is grandioos mislukt. Wat overblijft is een voyeuristisch, pretentieus boekje.
Zijn personages zijn bovendien ongeloofwaardig en verschrikkelijk irritante mannetjes. Ik heb het uitgelezen omdat ik dacht dat er op een bepaald moment toch iets in dit boek moest zitten. Ik werd ook in die hoop teleurgesteld.

Bij zijn vorige boek werkte het wél.

Eindoordeel:
*1/2

1 oktober 2009

Het diner - Herman Koch

Genre: roman

In 't kort: Een man heeft met zijn vrouw, broer en schoonzus een diner in een deftig restaurant. Daar lopen de gemoederen langzaam hoog op. Er heeft zich immers iets naars voorgedaan met betrekking tot hun beider kinderen, alhoewel daar lang over gezwegen wordt.
We zitten in het hoofd van de man en krijgen inzicht in de perikelen en geheimen die binnen en tussen beide gezinnen en familieleden leven.

Mijn oordeel: Goed boek. Leest lekker & snel. Sterke punten:
1] Je beeld van en oordeel over de personages verandert heel langzaam en subtiel gedurende het verhaal = Geinig effect.
2] De verteller houdt veel zaken expliciet geheim. Zijn vrouw heeft bijvoorbeeld lang in het ziekenhuis gelegen wegens een ziekte. Hij vindt het niet aan de orde om dit te vertellen, en we komen er ook niet achter (helaas!). Dit soort meldingen maakt hij vaker en het maakt je alleen maar nóg nieuwsgieriger.
Ik kan het boek als ideaal tussengerecht aanraden aan iedereen die eens lekker wilt ontspannen bij een goed smakelijk boek.

Eindoordeel: ***1/2

28 september 2009

Fallen - David Maine

In't kort:
In 'Fallen' lezen we het verhaal van Adam en Eva en Kaïn en Abel, maar dan in omgekeerde chronologische volgorde. We beginnen bij hoofdstuk 40, de laatste dagen van Kaïn. Elke 10 hoofdstukken (en dus elke 10 stappen terug in de tijd) veranderen we van verteller: eerst Kaïn, dan Abel, vervolgens Adam en ten slotte Eva. Het laatste hoofdstuk is dan net na de zondeval: Adam en Eva zijn uit het Paradijs verstoten.

Mijn oordeel:
Ik ben verre van een bijbelkenner, maar iedereen kent natuurlijk het verhaal van Adam en Eva en hun zondeval en dat van de eerste moord, die van Kaïn op Abel.

In dit boek wordt vooral gekeken naar een psychologische verklaring van Kaïns daad: hoe kan het dat Kaïn Abel heeft vermoord? Echt verrassende inzichten komen daar mijns inziens niet uit, maar dat neemt niet weg dat het een toch originele inslag is.

Het omkeren van de chronologie is eigenlijk best leuk: je kijkt uit naar iets dat geweest is. Het komt ook niet geforceerd over. We beginnen bij de afloop en komen stukje bij beetje uit bij de oorsprong van dit alles. Ook het wisselen van de vertellers is leuk, omdat je dan toch wat variatie krijgt. Al blijf je heel erg de hand van de auteur zien: heel erg verschillen ze nou ook weer niet.

Ik vond het geen meesterwerk, daarvoor is het me net allemaal wat té introspectief: er gebeurt te weinig en er is te weinig echte diepgang. De bevindingen zijn misschien wat te klassiek: het oedipuscomplex is nooit veraf, bijvoorbeeld, en Kaïn is overduidelijk een product van zijn ouders, dus de voorbestemdheid loert ook om de hoek. Maar het is zeker geen slecht boek: leuke invalshoek en het wisselen van de verteller houdt het verhaal aan de gang. Het is ook best boeiend om te zien hoe Adam en Eva plots alles moeten leren, al zijn ook daar geen verrassingen te bespeuren.

En oh ja: god is een smeerlap :-). Alle ellende begint bij hem en bij de halsstarrigheid van velen om hem desondanks te blijven eren. En dat allemaal voor iemand die niet bestaat.

Eindoordeel:
***

23 september 2009

Reus - Annelies Verbeke

In't kort:
Hannah werkt als journaliste voor een schandaalkrant waarin ze de succesvolle rubriek Hannah's freaks leidt.
Kim is haar zus die in hetzelfde jaar, maar 11 maanden later is geboren. Beiden zijn ze prille dertigers op zoek naar betekenis. Deze zoektocht leidt hen naar Australië, waar ze hopen hun moeder, die hen in de steek had gelaten, terug te vinden.

Mijn oordeel:
Dit is een boek waar je niet meteen een etiket op kan kleven. Het is bijna even moeilijk om er een mening over te geven. Is het een hallucinatie van Hannah? Zijn de andere personages verzonnen? Is Hannah manisch-depressief en kijken we in haar hoofd?
In ieder geval zijn Hannah en Kim geen normale zusjes. Hun band is zo onbreekbaar dat ze er al de rest voor opgeven. Ze laten probleemloos hun trouwe, maar blijkbaar voorspelbare en saaie vriend / man vallen omwille van hun band.

Maar Verbeke heeft een zeer boeiende schrijfstijl, waardoor je steeds wel leuk aan het lezen bent. Het is een aangename leeservaring door de wat, ja, hypnotiserende stijl. Geen moeilijke, literaire kunstgrepen, maar duidelijke, mooie zinnen zonder veel poespas. Dat, meer dan de inhoud, maakt dit boek prettig om te lezen. Want waar het om gaat, ach, dat is een soort 'regressum ad uterum', zoals dat intelligent heet, van Hannah. Het eindigt, weinig verbazingwekkend in dat opzicht, met een geboorte. De wedergeboorte van Hannah, vermoed ik. Dat Hannah in dit boek als zeer egoïstisch overkomt, is daarbij iets wat we als lezer aanvaarden.

Al schrijvende hier, denk ik het thema dus toch ontwaard te hebben: Hannah, als prille dertiger, stelt zich dezelfde vragen als veel dertigers: wat doen we hier, is dit het, wat wil ik eigenlijk, wie is die loser die in mijn bed ligt eigenlijk? :-) Vragen die iedereen zich wel eens stelt (behalve de laatste dan, hoop ik).

Uiteindelijk wordt ze opnieuw geboren, na een lange interne queeste op zoek naar haar eigen betekenis.

Eindoordeel:
***

PS: ik hoop niet dat Inez dezelfde acties gaat ondernemen als Hannah...

21 september 2009

Of Mice and Men - John Steinbeck

In't kort:
George en Lennie zijn twee seizoensarbeiders die samen op pad zijn op zoek naar werk. George is een clevere kleine man, terwijl Lennie een mentale achterstand heeft. Lennie kent ook zijn eigen kracht niet, noch kan hij de gevolgen van zijn daden inschatten.

Ze komen terecht op een boerderij waar ze hun laatste dollars willen verdienen om dan een eigen klein boerderijtje te kopen waar ze van de opbrengst van hun eigen land kunnen leven.

Mijn oordeel:
Mooi (kort) boekje over het oude Amerika waar de conservatieve rolverdeling nog standhoudt. Lennie heeft het moeilijk als zwakbegaafde en zou zonder de hulp van George allang verkommerd zijn. Verder is er ook een zwarte hulp op de boerderij die door iedereen gemeden wordt en de jonge, verleidelijke vrouw van de zoon van de eigenaar van de boerderij.

Uiteindelijk gaat dit boek over de onoverkomelijkheid van het lot in die tijd: ieder heeft zijn voorbestemde rol te spelen. Wie dit doorheeft en ernaar probeert te leven, heeft het meeste kans op overleving. Het boek biedt daarom geen echte verrassingen, maar de personages en de mooie volzinnen maakten dit tot een zeer aangename, ontroerende leeservaring. Had best wat langer mogen zijn.

Eindoordeel:
****

Zwarte tranen - Tom Lanoye

In't kort:
Dit is het tweede deel van de zogenoemde monstertrilogie, over de invloedrijke familie Deschryver, die zowel in de industruie (tapijten) als in de politiek hoge machtsfuncties bekleden / bekleedden.

In deel 1 "Het Goddelijke Montser" zagen we hoe de familie barstjes begon te vertonen na het jachtongeluk waarbij Katrien Deschryver haar man doodschoot. Dit boek begint met de ontsnapping van Katrien uit de gevangenis. We volgen de familieleden opnieuw die ons via hun gedachten meenemen door de recentere geschiedenis in Vlaanderen en België (Dutroux-affaire, Bende van Nijvel e.d.)

Mijn oordeel:
Ik vond er niet veel aan. Je kan wel zeggen dat Lanoyes typering van Vlaanderen en de Vlaamse geest raak is (en dat is ook zo) maar dat is geen verdienste. In Vlaanderen zijn we inmiddels zo ingekakt dat het een wonder is dat er mensen zijn die het nog niet doorhebben. En ja, jammer genoeg zijn dat er toch nog velen. De zogenaamd sterke familieband, ons misplaatste underdoggevoel of de al even misplaatste en onnodig overdreven reactie ertegen die een Leo Deschryver in dit boek ertegenover plaatst, het is allemaal oh zo bekend. Ik ben het dan ook eens met een groot deel van de satirische typering ervan. Alleen: er komt geen boeiende roman uit voort.

De personages zijn een voor een onsympathiek, ik heb totaal geen voeling met hun motieven. In een kortere satire is dat te harden, maar in de 517 pagina's van de Zwarte tranen slaagt de verveling en de ergernis toe: ergernis omdat er geen verhaal bij zit. Het is een lange aanklacht tegen dit ingekakte Vlaanderen. En ja, ik wil dit ook aanklagen, maar alsjeblieft geef me ook een verhaal. Het ligt er ook allemaal te dik op. En de stijl van de bijna monologue intérieure die door heel het boek consequent wordt aangehouden houdt niet de hele tijd stand. Er is nood aan een tegengewicht.

Nu, ik wist waar ik aan begon, want ik had ook al bij Het Goddelijke Monster hetzelfde gevoel. Het is vrij makkelijke en te eenzijdige effectenjagerij. De personages zijn te bordkartonnen karikaturen. Ik begrijp en deel Lanoyes ergernis en misschien erger ik me des te meer omdat ik me erger aan wat hij beschrijft. Maar een pamflet hoort niet te lang te zijn. Spui je gal en drink dan een pint om de verzuring weg te spoelen.

Het derde deel ga ik skippen.

Eindoordeel:
**

14 september 2009

Lichtenberg - Paul Verhaeghen

In't kort:
Tom Pepermans trekt naar Meerhof (NL) om daar assistent in de wijsbegeerte te worden.
Hij wordt betrokken in het Pc-project, een project waarbij men een computer zo menselijk mogelijk probeert te maken. Tom wordt daarbij de gesprekspartner van Pc.
Uiteindelijk pleegt Tom zelfmoord.

Mijn oordeel:
Het lijkt misschien vreemd dat ik hier vertel dat hij zelfmoord pleegt en op die manier andere mensen het einde verklap.

Het boek begint echter met de zelfmoord en de auteur drukt ons tijdens het daaropvolgende flasback-verhaal ook regelmatig op dit feit: "Vergeet niet, Tom gaat wel dood, hè!" We volgen Tom, na zijn zelfmoord, op de weg naar die zelfmoord.

Het eerste deel van deze roman is daarbij nog vrij normaal. Zijn baas (en ook huisbaas) Hadrianus is één van de vreemde personages die daarin opduiken en die een belangrijke rol zullen spellen in de weg naar de fatale daad. Door het vertellen van verhalen over vroeger aan Hadrianus en diens vriendin Judith, zien we ook dat Tom Leuven ontvlucht is om zijn breuk met Poes, zijn toenmalige vriendin en drumster in hun eigen band, te verwerken. Het is tijdens deze verhalen dat we voor het eerst beginnen te merken dat de auteur graag speelt met de vertelperspectieven en ons als lezer dus regelmatig wel eens op het verkeerde been zet. Nog wat verder, ongeveer halverwege, wordt dan duidelijk dat we in een onversneden postmoderne roman beland zijn. De structuur, de verhaallijn, de setting, alles kan doorbroken worden. Een sex-scène mondt uit in een filosofisch gesprek, de werkelijkheid wordt een filmset enzovoort.

Dat kan best leuk zijn, maar ik heb de indruk dat het in deze roman ontspoort vanaf ongeveer de helft. Dat heeft vast allemaal te maken met allerlei filosofische en andere intertekstuele invloeden op deze roman. Dat is vast indrukwekkend, maar het ondergraaft deze roman in die mate dat het einde me ook totaal niet meer boeide. Van een beetje slapstick-achtige psychologische roman / academische satire met wat eigenaardige personages wordt het steeds meer een bijna perverse vertelling over o.a. macht, ondersteund door wat gratuite sex-scènes en perverse bacchanalen. Het wordt een chaotische hallucinatie. 10 - 15 jaar geleden vond ik dit waarschijnlijk 'de max', nu heeft het iets potsierlijks en geforceerd intellectualistisch. Misschien word ik gewoon een ouwe, traditionalistische zeur die graag wat verhaal heeft.

Eindoordeel:
Begint goed, eindigt slap. Voer voor 'gniffel-intellectuelen'.
**1/2

11 september 2009

What the best college teachers do - Ken Bain

Genre: non-fictie

In 't kort: Wat doen de beste docenten in het Hoger Onderwijs om ervoor te zorgen dat studenten de noodzakelijke academische competenties bereiken? Hoe richten zij hun onderwijs in? Wat is hun attitude ten opzichte van studenten? Dit en veel meer zijn de vragen die in dit boek centraal staan en beantwoord worden. Bain is zelf lang docent geweest en heeft zich jarenlang beziggehouden met dit onderzoek. Door te vertrekken vanuit studentenevaluaties en verder te focussen op de inhoud van examens, lesmateriaal, gesprekken aan te gaan met studenten en docenten, heeft hij een 70-tal docenten kunnen identificeren die een ontzettend hoog rendement bij hun studenten halen. Deze studenten waren lang na hun opleiding nog zeer onder de indruk van de docent en zijn/haar manier van lesgeven. Bain vertelt wat deze docenten doen om hun onderwijs zo excellent te maken.

Mijn mening: Ik lees veel vakliteratuur rondom het doceren in het Hoger Onderwijs. Maar die vertrekt vaak vanuit de theorie. Dit is een van de weinige boeken die doceren vanuit de praktijk bekijkt. Dit onderzoek geeft mij een ontzettend goed beeld mét onderbouwing wat wel en wat juist niet werkt. Het onderzoek zit methodologisch goed in elkaar en de uitkomsten worden als antwoorden op dé cruciale vragen weergegeven, bijv: Hoe gaan de beste docenten met examens om? Hoe met studenten? Het leest bovendien erg vlot en de informatie blijft heel goed hangen. Dit komt met name door de leuke good-practices die worden aangehaald, maar ook doordat veel noodzakelijke eigenschappen, attitudes en concepties van docenten steeds weer terugkomen. Ik zou dit boek aan alle docenten in het Hoger Onderwijs willen aanraden. Ook omdat het laat zien dat lesgeven gewoon heel erg leuk en motiverend en uitdagend is. De beste docenten zien die uitdaging en genieten ervan, hun studenten daardoor ook. Bovendien toont het aan dat iedere docent bij de besten kan horen.

Eindoordeel:
****

8 september 2009

The Gun Seller - Hugh Laurie

In't kort:
Thomas Lang is een ex-militair die nu de kost verdient als zelfstandige bodyguard en security man. Als hij wordt aangezocht om iemand te vermoorden, besluit hij het doelwit te verwittigen in plaats van hem te vermoorden. Tegen zijn wil in belandt Thomas in de smerige wereld van de internationale wapenhandel en het terrorisme.

Mijn oordeel:
Hugh Laurie is voor mij vooral George uit Blackadder III en IV, maar is ook daarnaast vooral bekend als een hilarische komiek. Nog veel bekender is hij nu als Amerikaanse dokter in House MD.

Het grappige aan dit boek is sowieso dat ik het lees met hem als hoofdpersonage. Thomas Lang praat als George. Dat alleen al maakt dit boek grappig (ik weet het, een zeer smalle basis voor een oordeel, maar het is wel zo). Ook de soms cynische maar even vaak ook absurde humor (genre Douglas Adams) maakt zeker het eerste deel van dit boek tot zeer prettig, soms zelfs hilarisch leesvoer. De dialogen zijn zeer geestig.

Aan de andere kant is het echter evenzeer een crime novel die zich situeert in de miljardenindustrie van de oorlogswapens en alle corruptie en smerigheid die dat met zich meebrengt, evenals de onvermijdelijke link met terrorisme. Geleidelijk aan wordt het boek dan ook grimmiger en redt Thomas zich nog wel enigszins met de humor, maar je voelt aan dat het ook bij hem wranger wordt, een manier om te overleven. Hilarisch, no more. Je ziet, door de humor, hoe Thomas evolueert.

Hugh Lauries stijl is ook vrij filmisch, je ziet het verhaal zich afspelen. Dit boek leest daardoor als een trein. Het blijft (misschien net wat te) netjes binnen de lijnen van het genre (een loner die tegen het onrecht in de wereld vecht, de femme fatale, ze zijn er allemaal), maar dan met de bonus dat het George is.

Eindoordeel:
"Well tally ho! With a bing and a bong and a buzz buzz buzz!"
***1/2

2 september 2009

The Wind-Up Bird Chronicle - Haruki Murakami

In short: Bad things come in threes for Toru Okada. He loses his job, his cat disappears, and then his wife fails to return from work. A chain of events follow that prove that his seemingly mundane boring life is much more complicated than it appears.

My judgment: I never read the blurb on the back cover of a book before I start or even finish it - not even the lauding expert or press review fragments. The praise on the back of my copy of the Wind-Up Bird Chronicle is dazzling and I see where it comes from. But my feeling about Murakami's chunky novel is a bit mixed. Calling a book 'impressionistic' can be a eufemism for 'vague' or 'arbitrary', even 'random'. The events in this story are often (seemingly) missing what an average reader like me automatically but not necessarily consciously looks for, almost as a reflex: meaning, motive. This is sometimes resolved much later in the book, but mostly it isn't (don't come tell me they represent other layers of meaning, I am a shallow person blind to any kind of mystique). As a chronicle, it basically recounts a curvy, branched off line of events - either bizarrely intertwined or discomfortingly alienated from other content. Events that don't really seem to lead to a conclusion or a resolution, even though that same reader's reflex wants them to. Luckily, Murakami's style is utterly serene and subtly uplifting, making it the most important driver behind the story. He writes with an incredible lightness about an unbearable emptiness of being, and that makes for an uncanny, sometimes laborious yet enjoyable reading experience.

p.s.: pretty annoying detail I discovered just now.

Vloeibaar Harnas - Peter Verhelst

In't kort:
De hoofdfiguur verhuist, samen met zijn vriendin W, naar een huis dat, zo blijkt geleidelijk aan, bewoond wordt door een aantal vreemde figuren. Luka is bijvoorbeeld een jongensachtige jonge vrouw die brieven schrijft met haar eigen bloed en daarnaast hebben we figuren als De Dokter en Madame die ook op de dunne lijn tussen realiteit en waanzin balanceren. Het hoofdpersonage krijgt de opdracht het huis te verbouwen en hij besluit dit te doen onder het thema Sint Sebastiaan (een thema dat in heel het boek zit).

Mijn oordeel:
Peter Verhelst is eigenlijk een dichter en dat merk je sterk in dit boek. Delen van dit boek zijn eerder poetische ovepeinzingen dan prozaische beschrijvingen.

Dit boek was toch niet echt mijn ding. Ik had het in no time uit en, toegegeven, had nergens de drang om het weg te gooien, maar het greep me niet. Ik heb de (misschien foutieve) indruk dat Verhelst ook een aantal intellectuele standpunten probeert over te dragen met dit boek (over architectuur, over kunst, over Sint Sebastiaan) en dat boeide me niet. Het zat ook in de weg van een verhaal. Een verhaal dat uiteindelijk even plots stopt als het begon. Je hebt als lezer de indruk dat het nog niet gedaan was. Dit kan natuurlijk de bedoeling geweest zijn, maar mij ontging de boodschap toch enigszins.

De vele intertekstuele verwijzingen naar o.a. muziek (Nick Cave, REM, Nirvana passeren de revue) maken ook dat het boek gedateerd overkomt.

Eindoordeel:
Aardig maar niet mijn ding.
**

PS: Voor de petite histoire: ondergetekende en Bossanova76 stonden ooit (1995 of '96?) nog "Werpsels" te behangplakken tegen een houten schutting terwijl Peter Verhelst teksten debiteerde ihkv "Het Groot Beschrijf". Dichter dan dat zijn we nooit bij literaire roem geraakt ;-). Noem het ons "grote literaire moment"...
Voornoemde werpsels zijn, samen met vermoedelijk de schutting, tenonder gegaan...

31 augustus 2009

Problemski Hotel - Dimitri Verhulst

Genre: deels op feiten gebaseerd dagboek-achtige roman

In't kort: Bipul Masli is een persfotograaf in Albanië, maar wordt omwille van zijn werk vervolgd en vlucht naar België. Hij komt terecht in een asielcentrum, waar hij vol spanning wacht op een beslissing over zijn immigratie-aanvraag. Ondertussen vertelt hij over het lief en leed in het asielcentrum, waarbij hij beschrijft hoe mensen in min of meer dezelfde situatie toch anders reageren. Enkele onvergetelijke karakters passeren de revue: Lídia, die haar weg naar (in eerste instantie) sigaretten en (later misschien) aanvaarding probeert te slapen ; Generaal Tomatski, altijd bereid om een conflict met geweld te beslissen ; Shaukat, al even geweldadig ; Igor, Bipuls kamergenoot, en een wandelende tijdbom; de kleine Stipe, die al naar de lagere school gaat, maar er eigenlijks niks snapt.

Mijn oordeel: schrijnend, pakkend, ontroerend, grappig, wrang, adjectieven genoeg om dit boek, dat toch geen alledaags thema behandelt, te beschrijven. En bovenal natuurlijk weer bijzonder raak beschreven door Verhulst, die er ondertussen een serieuze fan bijheeft.

Eindoordeel: **** 1/2

De gedaanteverwisseling - Franz Kafka

Genre: (fantasy-)novelle
In't kort: Gregor Samsa wordt, zonder enige aanleiding, op een morgen wakker in de gedaante van een gigantische insekt. Uiteraard reageert zijn omgeving daar nogal dramatisch op. Zijn werkgever komt de anders zo stipte Gregor (maar nu uiteraard te laat omwille van) thuis opzoeken, maar rent al snel in blinde paniek het huis uit. Zijn familie houdt het iets 'rustiger', vooral zijn zus probeert hem naar best vermogen te verzorgen, maar dat eist zijn tol. Paps moet weer beginnen werken wegens een kostwinner minder, ook zus neemt een baantje aan. Maar de kruik gaat maar zolang te water tot ze breekt, en de oprispingen en de humeurswisselingen van Gregor nopen de familie ertoe hem te laten verkommeren. Tot Gregor uiteindelijk sterft.

Mijn oordeel: Schitterend geschreven, leest als een trein, maar soms o zo vreemd. Vooral het onderwerp zelf is zo schokkerend, ook al lijkt het voor Gregor toch een beetje de gewoonste zaak van de wereld, hij heeft , lijkt het, 'gewoon pech gehad.'

Af en toe pakkend ook, vooral dan wanneer de familie besluit om Gregor met de beste zorgen te omringen, ondanks de toch uitzonderlijke omstandigheden.

Eindoordeel: ****

28 augustus 2009

The Cold Six Thousand - James Ellroy

In't kort:
Dit boek start waar American Tabloid eindigde: bij de moord op John F Kennedy. We gaan verder met de vertrouwde persoanges uit de misdaadwereld: Pete Bondurant, Ward Littell, J Edgar Hoover en ander onguur tuig.
Deze keer neemt James Ellroy ons mee in andere onkiese zaken uit de Amerikaanse geschiedenis: Vietnam, Las Vegas en de moorden op Martin Luther King en Bobby Kennedy.


Mijn oordeel:
Dit is geen makkelijk boek om te lezen. Ellroy wil vooral aanklagen en aantonen. Hij is als een bezeten prediker die door een of ander hoger recht koortsachtig allerlei zaken aan de orde brengt. De stijl is daardoor ook koortsachtig, er wordt nergens opgesmukt of echte moeite gedaan, zo lijkt het, om er een roman van te maken. We volgen afwisselend steeds de innerlijke gedachtengang van drie personages: Ward Littell, een soort van double (of eerder multiple) agent die zowel voor de georganiseerde misdaad als voor de FBI als voor de beweging van Martin Luther King werkt; Pete Bondurant, een soort van mercenary die de drijvende kracht is achter La Causa, een beweging die Castro uit het zadel moet heffen; Wayne Tedrow Junior, een ooit rechtvaardige agent die na de moord op zijn vrouw zich eindelijk laat verpletteren door zijn haat voor zijn vader Wayne Tedrow (je raadt het) Senior.

En we zitten echt letterlijk in het hoofd van deze personages. Je leest en voelt hun bezetenheid en hun twijfels. Je krijgt een onverbloemd ooggetuigenverslag van de smerigheid van de misdaad, de drugshandel, de maffia en, nog het smerigst van al misschien, de politiek in het Amerika van de jaren '60.

Ellroy doet trouwens geen moeite om zijn personages sympathiek te maken: het zijn een voor een smeerlappen van de ergste soort. Waar ik in de meeste romans toch steeds een 'favoriet' personage heb of me in ieder geval kan inleven in een personage, kan dat hier onmogelijk.

Dit alles maakt dat dit boek lezen best hard labeur was. Maar het boek is als een op hol slaand, kloppend hart, als een dolle treinrit die keihard op de afgrond afstevent maar waar je toch niet van af stapt.

American Tabloid was wat dat betreft een makkelijker boek en vond ik om die redenen ook beter dan dit boek. Gebruik met mate, zou ik zeggen :-)

Eindoordeel:
***1/2

17 augustus 2009

De genezing van de krekel - Toon Tellegen

In't kort:
De krekel heeft een somber gevoel in zijn hoofd en geraakt er niet vanaf. Wat hij of anderen ook proberen, hij wordt steeds somberder.

Ondertussen probeert de olifant erachter te komen waarom het is dat hij steeds maar valt als hij in een boom is geklommen.

Mijn oordeel:
Heel erg leuke allegorische fabel over het fenomeen depressie. De krekel is depressief. Tellegen verbeeldt zeer mooi en treffend de verschillende stadia van die depressie en hoe niemand, behalve jij zelf, begrijpt hoe dat voelt. Zeer treffend beschreven.

De olifant is dan weer zeer aandoenlijk en staat voor het onontkoombare van het lot (of zoiets).

Aan de oppervlakte een sprookje voor kinderen, in de diepte een ontroerende allegorie voor volwassenen.

Eindoordeel:
Zeer amusant en je hebt het in een uurtje uit.
****1/2

Fingersmith - Sarah Waters

In't kort:
Deze roman speelt zich af in het 18e eeuwse London. Sue Trinder is een wees die al 17 jaar opgevoed en beschermd wordt in de Burrough door mevrouw Sucksby, een sjoemelaarster die Sue voorhoudt dat er voor haar een beter lot is weggelegd.

Dat lot lijkt ze te moeten gaan vervullen als ze, in opdracht van de illustere oplichter "Gentleman" de nieuwe dienstmeid wordt van Maud Lilly. Maud is het nichtje van een excentrieke oom die haar in zekere zin opgesloten houdt. Haar eigen (financiële) vrijheid kan Maud alleen maar bekomen als zij trouwt. Alleen dan zou zij 15.000 pond erven. Gentleman (ofte Richard Rivers) wil die echtgenoot worden en vervolgens Maud als krankzinnig afdoen en in een gesticht stoppen.

Mijn oordeel:
Nu ik mijn eigen korte inhoud lees, zou dit een boek zijn dat ik eigenlijk niet zo snel zou gaan lezen. Ik had echter goede recensies gelezen over het laatste boek (The Little Stranger) van Sarah Waters en besloot eens wat van haar te gaan lezen.

Dit was een lekker spannend leesboek. Het is een historisch boek dat een beetje doet denken aan de Bronte en Austen tijden. En net als in die boeken vertolken de vrouwen de hoofdrollen. Het is echter geen typisch vrouwenboek geworden.

Het verhaal loopt nooit zoals je het zou verwachten. Niet eens halverwege het boek denk je dat het verhaal eigenlijk afgelopen is en vraag je je af wat we met de overblijvende 300 pagina's aanmoeten. Tot Sarah Waters plots met een plotwending aankomt die je niet had zien aankomen, maar toch geloofwaardig is. En dat gevoel van verrassing blijft in dit hele boek doorspelen. Er komen nog wel een aantal momenten waar je plots weer in een stroomversnelling terechtkomt. Tot op het einde had ik niet kunnen zeggen hoe het boek zou aflopen. En dat zie je toch niet zo vaak, dat niveau van onvoorspelbaarheid, zonder de geloofwaardigheid te verliezen.

Het is kortom een historische roman zonder het (soms) gekunstelde, een liefdesverhaal zonder het vaak melige en een suspense roman zonder het ongeloofwaardige. Met veel plezier uitgelezen.

Eindoordeel:
****

13 augustus 2009

Harry Potter and the deathly hollows - J.K. Rowling

Genre: jeugdboeken, fantasy

In 't kort: In deze allerlaatste Harry Potter is het de vraag of Harry de ultieme vijand You know who (we mogen de naam niet zeggen, want dat brengt ongeluk) voor eens en altijd kan verslaan. Dumbledore, "headmaster" van zijn school Hogwarts, heeft Harry samen met zijn hartsvrienden Ron en Hermione gekozen om de ziel van DE vijand te vernietigen. You know who heeft zijn ziel opgedeeld in 7 delen en ingebracht in verschillende objecten, zogenaamde Horcruxes. Taak voor Harry en co om deze Horcruxes te localiseren en te vernietigen. Maar dat blijkt een klus met heel wat hobbels en tegenslagen...

Mijn oordeel: Ik heb alle delen nu gelezen en eerlijk gezegd ben ik al vanaf deel 5 een stuk minder geboeid. Hoe merk ik of een boek me heeft geboeid? Wanneer ik me na een half jaar weinig of zelfs niets kan herinneren van het gelezen verhaal. Uiteindelijk geldt voor mij toch dat wanneer iets beklijft, het me écht interesseert. Zo ook bij boeken.
De Harry Potter verhalen zijn leuk, spannend en zitten goed in elkaar, maar uiteindelijk is het steeds hetzelfde verhaaltje. De reeks had voor mij korter gemogen. In dit laatste deel begon ik écht aan Harry-Potter-moeheid te lijden. Hoe goed het verhaal ook in elkaar stak. Mijn favoriet is en blijft Boek 4 Harry Potter and the Goblet of Fire.
Ik ben wel héél benieuwd wat andere lezers vinden van deze hele Potter-reeks. Delen jullie mijn mening, of waren jullie Potter-maniak tot het bittere einde? Wat vonden jullie het beste deel?

Eindoordeel: ***

10 augustus 2009

Essays in love - Alain de Botton

In't kort:
Deze roman gaat over de liefdesrelatie van het hoofdpersonage (naam wordt niet vernoemd) met Chloe. We doorlopen alle fasen van een typische liefdesrelatie, van het halsoverkop verliefd worden over de eerste kus tot de eerste barstjes enzovoort.
Alle fasen worden als hoofdstuk weergegeven en door middel van voornamelijke filosofische stromingen geduid.

Mijn oordeel:
Dit is eigenlijk een re-read na pakweg 14 jaar toen we hem als verplicht leesvoer aangeboden kregen. Als de wat fatalistische (op liefdesgebied) tiener die ik toen was, had ik het boek onvoldoende goed kunnen / willen inschatten.

Want het is best een leuk boek, op voorwaarde dat je zelf de fasen hebt meegemaakt die hier een voor een ontleed worden. Want deze roman is voornamelijk een makkelijker manier voor De Botton om een quasi wetenschappelijke verhandeling over het fenomeen liefde (in al zijn facetten) te schrijven. En daar is De Botton het beste om bekend: het toegankelijk maken van filosofische denkwijzen door middel van toegankelijker thema's. Zekdempel besprak hier al De Bottons visie op werken, ook zijn "Consolations of Philosophy' past in dit rijtje (voor elke triest makende gebeurtenis is er wel een filosoof die je kan gebruiken om je er weer bovenop te helpen (ook een aanrader)).

Het enige (kleine) probleem daarmee is natuurlijk dat dit boek enigszins tussen twee stoelen valt. Het is niet echt een roman, want daarvoor wordt het verhaal te vaak onderbroken maar het is ook geen verhandeling want daarvoor is er teveel verhaal.
Geen nood, echter, want de injectie van de filosofische gedachtengang maakt dit wel een grappig boek. De complete deconstructie van het fenomeen liefde door iemand die er op dat moment mee geconfronteerd wordt heeft namelijk iets absurds. En uiteraard zijn bepaalde stukken gewoon ook herkenbaar (het geven van andere namen, het hebben van betekenisvolle gezamenlijke herinneringen of grapjes...). Al loopt de relatie in dit boek anders dan die van mij en Inez.

Sowieso houd ik wel van dit soort boeken die op een leuke manier aan filosofie en (in zekere zin) gedragswetenschap doen. Maakt het allemaal minder zwaar en academisch. En daar is niets mis mee. Het krijgt de boodschap gemakkelijker overgedragen.

Eindoordeel:
Gewoon leuk. ***1/2

5 augustus 2009

The History of Love - Nicole Krauss

In't kort:
Leopold (Leo) Gursky is een een oude slotenmaker die terugblikt op een leven vol leegte nadat hij de liefde van zijn leven Alma (en hun liefdeskind Isaac) is kwijtgeraakt. Zij woonde in Amerika ten tijde van WOII. Ze dacht dat hij in die tijd, achtergebleven als Jood in Polen, overleden was. Toen hij later ook opdook in Amerika, was zij was ondertussen getrouwd met een andere man die zich over haar en haar zoontje wilde ontfermen.
Tijdens zijn tijd in Polen schreef Leo aan een roman waarvan het manuscript verloren is gegaan.

Alma Singer is vernoemd naar het hoofdpersonage uit het boek "The History of Love" van een zekere Zvi Litvinoff. Na de dood van haar vader probeert Alma haar leven en dat van haar moeder en broertje weer zin te geven door op zoek te gaan naar meer informatie over de Alma uit dit boek.

Mijn oordeel:
Dit boek gaat vooral over zoektochten. Leo is op zoek naar de betekenis van zijn leven dat achter hem ligt. Hij begint terug te schrijven om terug te vinden wat zijn leven ooit mooi maakte (de tijd met Alma voor WOII) en gaat op zoek naar Isaac. Alma is op zoek naar de betekenis van het leven dat voor haar ligt. Door alle personages hun eigen verteller te laten zijn, ga je mee op die zoektocht.

Nicole Krauss is de vrouw van Jonathan Safran Foer en je merkt dat hij en zij dezelfde school of writing genegen zijn. Ook hier vind je dus verschillende schrijvers of personages die aan het woord zijn. Tussendoor krijg je dan uittreksels uit het boek The History of Love waar de mysterieuze Alma in voorkomt. Dit is allemaal mooi geschreven en beschreven en alles is ook best ontroerend. Alleen: dit boek heeft de 'pech' dat ik het gelezen heb nadat ik Foers boeken heb gelezen. En ik merkte dat ik blijkbaar een saturatiepunt heb bereikt wat deze stijl betreft. Het is vast de cynicus in mij die limieten stelt aan hoeveel emotie en romantiek ik laat binnensijpelen :-). Waar sommige passages raak geschreven zijn, missen ze toch hun doel omdat ik herken wat de schrijfster probeert. Waar sommige passages wondermooi beschreven of situaties leuk en origineel zouden kunnen zijn, kreeg ik een soort van déjà-lu. Daarom greep het me minder dan bijvoorbeeld "Everything is Illuminated". Maar ook alleen maar om die reden.

Los daarvan echter een mooi boek en een ontroerend verhaal.

Eindoordeel:
*** (maar had ik dit eerst gelezen, dan vast meer)

30 juli 2009

Bij gelijke geschiktheid - Rosalind Barnett & Caryl Rivers

Genre: gender-onderzoek

In 't kort: Ultradarwinisten en evolutionair psychologen proberen ons met diverse beweringen en onderzoeken te overtuigen dat de verschillen tussen mannen en vrouwen hemelsbreed zijn. Vrouwen zijn zorgzaam en monogaam, mannen agressief en polygaam. Wetenschappers Barnett en Rivers ontkrachten aan de hand van verwijzingen naar (meta)onderzoek deze hartnekkige "verything is due to nature" tendens.

Mijn mening: "Mannen komen van Mars en vrouwen van Venus", verzucht mijn moeder geregeld. Maar is dat wel zo? In navolging op het boek "De sekse paradox" (pleidooi voor nature-argumenten) las ik dit boek dat juist aantoont dat er op tal van vaak aangevoerde terreinen géén significante verschillen zijn tussen mannen en vrouwen. We raken echter juist wél beïnvloed door allerlei ongefundeerde beweringen zoals "meisjes zijn slechter in wiskunde, jongens in verbale en schriftelijke communicatie". Daardoor gaan we er ons naar gedragen. Nurture dus.
Het aanhoudende "bewijs" dat al ons gedrag terug te voeren is op de jagende man en de zorgende vrouw wordt met de grond gelijk gemaakt.
Hun betoog is aanmerkelijk krachtiger (dmv meta-analyses) dan dat van Susan Pinker in de sekse paradox (eerder kwalitatief onderzoek door interviews). Niet toevallig wordt Pinkers broer Steven in dit boek diverse malen aangehaald. Hij vindt dat mannen inherent risiconemende presteerders zijn en vrouwen van nature geneigd zijn een weinig betalende job aan te nemen.
De dames B en C weten op een hele leesbare manier de contra-argumenten grondig neer te zetten en mij te overtuigen van een hoop nurture in het hele genderverschillen-verhaal. Er is echter nog veel werk aan de winkel om de ontkrachting van deze stereotypen te verbreiden! Wij mensen zijn immers dol op hokjes-denken.

Eindoordeel: ****

28 juli 2009

Do Androids Dream of Electric Sheep - Philip K. Dick

In't kort:
Rick Deckard is een bounty hunter in een post-apocalyptische aarde (na de bom, ongetwijfeld).
De meeste mensen zijn geëmigreerd naar Mars, in een kunstmatige leefbare wereld.

Op aarde blijven de outcasts achter en androiden die de mens moeten dienen. Sommige worden echter te gevaarlijk en worden opgespoord en verwijderd door premiejagers als Rick Deckard.

Mijn oordeel:
Ik heb Blade Runner (de film van dit boek) nooit gezien en kon dit boek dus ook onbezoedeld lezen. Ik ben niet echt een fan van SF, maar een aantal boeken kunnen me zeker bekoren. 2001: A Space Oddyssey is er een van. Deze is een andere klassieker die ik wilde gelezen hebben.

Het 'leuke' of 'goede' aan die klassiekers is meestal wel dat de SF slechts een draagmiddel is om een dieperliggend thema aan te snijden. In dit geval gaat het stiekem om hoe de mens omgaat of om moet gaan met een steeds digitaal wordende wereld, waarin veel van wat we vroeger zelf deden nu door electrische hulpmiddelen wordt gedaan. Al in dit boek (uit 1968!) zien we hoe de TV onze gedachten en mening beinvloedt en hoe de grens tussen mens en robot soms flinterdun is. Uiteindelijk scheidt alleen de empathie ons van de robot. Maar wat betekent die empathie?

Verder gebeurt er niet zo heel erg veel in dit boek: Rick gaat achter geavanceerde androiden aan en komt in een gewetenscrisis. Het is echter dat dieperliggende niveau dat mij aansprak. Het is als het ware een kritiek op de maatschappij. Daardoor heeft de geschiedenis dit boek niet ingehaald en de toekomstvisie achterhaald gemaakt.

Ook de stijl van het boek is toepasselijk. Een bijna deprimerende stijl: je voelt de eentonigheid van het toekomstige leven op aarde: er is geen onstnappen mogelijk.

Toch de film maar eens bekijken.

Eindoordeel:
***1/2

27 juli 2009

Fantoompijn - Arnon Grunberg

Genre: roman
In't kort: Robert Mehlman is een Nederlands auteur, uitgeweken naar New York, en daar samenwonend met zijn echtgenote, die hij liefkozend Prinses Sprookje noemt. Na zijn eerste succesvolle roman over zijn vader, die proftennisser was (maar geen echt goeie), worden zijn volgende boeken door de recensenten neergesabeld. Toch weigert hij te geloven dat hijzelf aan de basis van die slechte boeken ligt, en geeft de schuld aan alles en nog wat. En hij zet zijn liederlijke leven vol drank, gokken en ontrouw rustig verder. Tot het water hem echt tot aan de lippen staat, en hij niet anders kan dan een nieuw boek te schrijven, een kookboek, godbetert. Tot ieders verbazing (en vooral die van hemzelf) wordt dat kookboek een gigantisch succes, hij slaat aan het toeren, geeft lezingen en workshops, verschijnt overal op tv en rijft geld binnen als nooit voorheen. Maar het succes stijgt teveel naar zijn hoofd, en uiteindelijk betaalt hij de tol voor al zijn overmoed.

Mijn oordeel: via een raamvertelling geeft Grunberg ons zicht op deze bizarre man. Eerst laat hij Mehlmans jonge zoon Harpo aan het woord, wat gevolgd wordt door een ik-vertelling van Mehlman zelf. In het slot toont Harpo echter aan dat zijn vader een groot mythomaan is, dat alles wat ie vertelt met een grove korrel zout genomen moet worden.

Mooi uitgangspunt, en ook knap uitgewerkt. Grunberg schrijft met een leuke vaart, laat ons een indringende kijk nemen in Mehlmans lege, best treurige verhaal (ook al ziet Mehlman dat totaal anders) en doet dat in een frisse stijl. Ik kan best begrijpen dat niet iedereen het met mijn positieve oordeel eens zal zijn, want Grunberg, you either love him or hate him. Maar ik vind het dus best oke.

Dit boek won de AKO-Literatuurprijs in 2000, en Grunberg is al een hele tijd een gevestigd Nederlands schrijver.

Eindoordeel: ****

22 juli 2009

Lof der lankmoedigheid - Rik Torfs

Genre: filosofisch traktaat of zoiets

In't kort/Mijn oordeel: ik heb eigenlijk geen idee waar dit boek over gaat. Ik ben tot blz 45 geraakt, maar weet niet wat ik gelezen heb, waar dit heen wil of moet. Ik heb wat filosofisch gewauwel over de man-vrouw-relatie achter de kiezen, waarna het plots over professoren en hun spreekwoordelijke verstrooidheid ging, zonder dat tussen beide ook maar iets van een link gelegd kan worden.

Misschien moet ik dit later even hernemen, was ik niet in de juiste mood om te gaan filosoferen over vanalles en nog wat. Want ik vind Torfs (behalve wanneer hij via ingestudeerde grappen de flauwe plezante uithangt in 'De Slimste Mens') best een patente kerel. Maar toch overheerst de ontgoocheling...

Eindoordeel: geen, want te weinig gelezen

De helaasheid der dingen - Dimitri Verhulst


Genre: roman/verhalenbundel

In't kort: Verhulst neemt ons opnieuw mee naar zijn geboortedorp Reetveerdegem en vertelt honderduit over zijn jeugdjaren die hij spendeerde met zijn vader, grootmoeder en nonkels Potrel, Herman en Zwaren. In verschillende korte maar rake verhalen schetst hij een beeld van een (verzonnen?) jeugd vol cafés, politie en Roy Orbison-fans.

Mijn oordeel: ik ben meestal niet zo'n hype-man, sta er altijd wat sceptisch tegenover, maar bij Verhulst heb ik mijn mening toch wel heel snel moeten herzien. In een eerdere bespreking had ik het al over 'De kamer hiernaast' en hoe goed ik dat wel vond, maar dit boek is nóg beter. Verhulst kan met een paar heel zorgvuldig gekozen woorden een prachtige sfeer scheppen, en de karakters (weliswaar dicht aanleunend bij het karikaturale) zijn om nooit meer te vergeten. Het verhaal over de alternatieve Ronde Van Frankrijk is schit-te-rend, net als 'Alleen de allenen'. Binnenkort staat Problemski Hotel op het leesmenu. Benieuwd wat dat wordt.

Eindoordeel: ****1/2 (omdat ik niet graag 5 op 5 geef...)

Hoge Toppen, Diepe Dalen - Matt Rendell

In't kort:
Matt Rendell, wielerjournalist voor het Engelse Channel 4 (de enige openbare zender in de UK die ook maar enigszins aandacht besteedt aan de Tour), heeft van alle Tours van 1903 tot 2007 wat anekdotes verzameld en de top dries van deze tours.
Van elke tour geeft hij de belangrijkste of opmerkelijkste gebeurtenissen weer, met overmatige aandacht voor dopingschandalen.

Mijn oordeel:
Het boek is leuk op sommige plaatsen, maar storend op andere. Het heeft veel weg van een boekje voor wielerleken die graag de sappige verhalen over de Tour willen horen en met wat leuke anekdotes op cocktailpartys willen scoren. Kortom, het is geschreven door een Brit voor Britten. Er staan ook af en toe storende foutjes in en het per se willen aantonen van de dopingschandelen, nou ja, je wint er geen originaliteitsprijs mee. Uiteraard moet niet verdoezeld worden dat de hele wielerwereld boter op het hoofd heeft, maar doe het dan beter uitgewerkt.
Het boek is ook veel te dun om echt infortmatief te zijn. Nu, in principe kan van bijna elke tour een heel boek geschreven worden (lees vooral het leuke "Wij waren allemaal goden" van benjo Maso over de tour van 1948). Als je dan alle tours in 1 boek wilt vatten, eindig je met een wat flauw uitgevallen verhaal.

Eindoordeel:
Leuk voor tussendoor, maar schiet tekort.
**

16 juli 2009

A Walk In The Woods - Bill Bryson

In't kort:
Bill Bryson gaat deze keer niet op reis maar trekt op wandel op de vermaarde en befaamde Appalachian trail in de VS. Hij neemt daarbij een zware rugzak mee en zijn verre van fitte, recovering alcoholic friend Stephen Katz.

Mijn oordeel:
Classic Bryson. Leuke, anekdotische stijl doorspekt met lekker cynisme met Katz als ideale aangever en afwerker. Laat ik het een "buddy-book" noemen (naar analogie met een buddy-movie).

En oh ja, af en toe, het zou Bryson anders niet zijn, ook wat nuttige weetjes over de trail en de plaatsjes die ze er passeren.

Tegelijk meeslepend en hilarisch. En dat in non-fictie.

Geweldig leesvoer.

Eindoordeel:
****1/2

15 juli 2009

Salmon Fishing in The Yemen - Paul Torday


In't kort:
Dr. Alfred Jones, een gerespecteerde wetenschapper op het gebied van de visserij, wordt gevraagd om het schijnbaar onmogelijke, zelfs idiote plan van een steenrijke sjeik, om in een woestijn in Yemen condities te onderzoeken en op te zetten die het vliegvissen op zalm toelaten, te leiden. Nadat hij er tegen wil en dank toch aan moet beginnen, begint hij er steeds meer in te geloven. Met dit project verandert Alfred ook op persoonlijk vlak. Tot dan lag hij steeds 'onder de sloef' van zijn zeer carrièrebeluste vrouw die het vooral prettig vindt dat hij minder verdient dan zij. Dat de fianciële en organisatorische kant van dit project geleid wordt door de mooie, jonge Harriet heeft daar ook wel wat mee te maken.

Daarnaast hebben we nog de Britse eerste minister en vooral zijn megalomane communication officer die in dit project een uitstekende PR stunt zien.

Mijn oordeel:
Ik pikte dit boek op op basis van de wat vreemde titel. En heb daar geen spijt van.

Het is duidelijk een debuut: je ziet dat aan een aantal beslissingen over stijl die door meer ervaring (en misschien ook een betere redactie) niet genomen zouden zijn of geschrapt. Zoals wel vaker in Britse satires (zie ook David Lodge) worden verschillende vertelmanieren gebruikt: het dagboek va Alfred, e-mails van en naar de personages, politie-interviews. Dat mag allemaal, maar hier wordt in elke vorm op dezelfde manier verteld. het was dus niet echt nodig. In plaats van het een dagboek te laten zijn, kon het evengoed een ik-verteller zijn. Dit was echter niet zeer storend bij het lezen.

Het tempo werd er ook ingehouden door af en toe al sprongetjes in de tijd te maken waarbij de lezer te weten komt dat er uiteindelijk wat vreemds gaat gebeuren. En toch word je verrast door wat het uiteindelijk is.

Vrij leuke satire, met net iets te karikaturale personages. Alfreds vrouw is echt wel een koude carrièrevrouw die ook hun huwelijk op een zakelijke manier bekijkt en Alfred start ook als de archetypische ruggengraatloze sukkel. Door zoals gezegd de soms wat kunstig gekozen afwisseling van vertelstijlen worden een paar zaken wat ongeloofwaardig. Met de tijdssprongen is ook het groeiende besef van de personages een beetje raar. Het politie-interview is bijvoorbeeld na de feiten, maar toch lijkt het alsof bij het navertellen van events de personages opnieuw hun besef moeten laten groeien.

Maar los daarvan leest het zeer prettig, worden de clichés over Arabieren e.d. gemeden en wordt het originele uitgangspunt ook leuk uitgewerkt. Op sommige plaatsen even leuk als de beste Ben Elton, als haalt die laatste het makkelijk op punten.

Eindoordeel:
***

Kennedy's brein - Henning Mankell

In't kort:
Archeologe Louise Cantor gaat voor een vakantie terug vanuit Griekenland naar Zweden. Op het appartement van haar zoon Henrik vindt ze diens levenloze lichaam. Het lijkt erop dat hij zelfmoord gepleegd heeft.

Louise kan dit niet aanvaarden (Henrik is niet het type dat zelfmoord pleegt) en gaat zelf op onderzoek uit. Eerst samen met haar ex-man, de introverte, beetje eccentrieke Aron. Als deze laatste ook plots verdwijnt, zet ze haar zoektocht in haar eentje voort. Deze zoektocht brengt haar via Barcelona uiteindelijk naar Mozambique, waar ze allerlei onverkwikkelijke zaken van de farmaceutische industrie ontdekt. Is Henrik bij deze zaken betrokken geraakt en daarom vermoord?

Mijn oordeel:
Ik had nog niets van Mankell gelezen maar er wel al positieve zaken over gehoord. Ik had eerder een detective / spannende thriller verwacht. Dit boek heeft dat een beetje, maar het is uiteindelijk toch meer een sociale thriller met een sociaal drama. De moeder Louise die erachter komt dat ze haar zoon toch niet zo goed kent, het verwerken van een moeilijke scheiding. Daarnaast was er voor Mankell blijkbaar ook een persoonlijk aspect verbonden. Hij had ooit in Afrika een man aan AIDS zien sterven en wilde met dit boek een soort van aanklacht schrijven tegen de westerse wereld en de farmaceutische industrie die alleen geld zien in Afrika en zich niet bekommeren om de mensen.

Dat zorgt echter een beetje te veel voor een gebrek aan evenwicht in dit boek. Het plot is soms een beetje zoek en moet plaats ruimen voor de boodschap. Lousie ontdekt uiteindelijk toch bijster weinig, al worden er bepaalde tipjes van sluiers opgelicht. Nooit ver genoeg echter om bij de lezer de twijfel over de juistheid van Louises bevindingen weg te nemen. Misschien is dat ook wel de bedoeling. Dat het ook gaat om het ondraaglijke verlies en het schuldgevoel en hoe dat het beoordelingsvermogen van iemand beinvloedt. Maar het hele boek lijkt hierdoor onaf.

All in all goed leesvoer, maar ik had stiekem een lekkere huiverige detective / thriller in gedachten en kreeg iets heel anders. Het lijkt ook of Mankell worstelt met het vertellen van een sociaal verhaal als thriller. Hij is geen Multatuli die de moed had om in zijn verhaal in te breken en de lezer de boodschap in het gezicht te smijten.

Eindoordeel:
***

PS: Dat mijn bankrekening maandelijks gespekt wordt door de farmaceutische industrie heeft geen invloed gehad op mijn leeservaring :-D

13 juli 2009

Sue Townsend - The secret diary of Adrian Mole aged 13 3/4

Genre: dagboek

In 't kort: Adrian Mole is een atypische tiener met (typische) jeugdpuistjes. Hij houdt een dagboek bij waarin hij zijn dagelijkse toestanden van zich afschrijft. Het tumulteuze huwelijk van zijn ouders, zijn liefde voor Pandora, zijn intellectueel-zijn en correspondentie met de BBC (aangaande zijn poëtische probeersels)

Mijn mening: Ik dacht een van mijn lievelingsboeken nog maar eens te lezen. Alle dagboeken van Adrian Mole nog eens, maar dan in chronologische volgorde.
En nog steeds blijf ik ontroerd door dit misschien wel best neergezette maar tevens moeilijkst te beschrijven personage ooit. De schrijfster weet met zo weinig middelen (korte dagboeknotities) en gebeurtenissen zo goed een zelfingenomen, sneue maar toch ook zeer vertederende puber neer te zetten. De humor is ook zo heerlijk subtiel en anders dan anders. Kortom: I still love it!

Eindoordeel: *****

Alain de Botton - Ode aan de arbeid

Genre: filosofie, onderzoek

In 't kort: Waarom besteden we in ons leven zoveel tijd en energie aan ons werk? Waarom halen we hier zoveel voldoening uit, terwijl we in deze moderne tijd maar vaak een miniem schakeltje vormen in een groot, soms onbekend, geheel van diensten en producten?
Weten we eigenlijk wel waar de elementaire zaken in ons leven vandaan komen en hoe we daar aan geraken?
In dit boek probeert filosoof de Botton deze vragen op een illustratieve manier te beantwoorden. Dit doet hij door diverse takken van arbeid ter plekke te onderzoeken.

Mijn mening: Vroeger was het maken van beroepskeuzen veel makkelijker. Je werd boer, bakker, leraar...Niet toevallig waren dit beroepen waarbij je direct in contact stond met je product en klant. Als je tegenwoordig op je LinkedIn profiel al je "contacts" eens bekijkt, zie je wat voor een functies er de afgelopen jaren in het leven zijn geroepen. Zo zie ik onder die van mij o.a. een Business Domain Manager, Business Development Manager, Operational manager en zo vliegen er nog wat meer managers van dit en dat om de oren. Wat de profielen inhouden en doen. GEEN IDEE! De vraag is of men zelf eigenlijk nog wel weet wat het uiteindelijke doel van zijn/haar organisatie is. Ik twijfel daar vaak toch wel aan.

Daarom is het zo leuk dat er een dergelijk boek wordt geschreven waar die vraag wordt opgeworpen. Beantwoord wordt ze niet. Er worden slechts interessante nieuwe vragen gesteld zoals waarom mensen uren geaircoinditioned in een gigantisch saai kantoorpand kunnen/willen vertoeven. Het zet je gewoon aan tot verder denken en dat vind ik altijd leuk aan dergelijke boeken. Ook de inzoom op verschillende bedrijfstakken en hoe alles daarbinnen functioneert is interessant. Op een hele geestige en observerende wijze leren we hoe o.a. de tonijnvangst, energiedistributie en voedsellogistiek plaatsvindt en ons van onze primaire levensbehoeften voorziet. Het boek bevat ook vele foto's en is in een mum van tijd uit.

Eindoordeel: ****

12 juli 2009

Het behouden huis - W. F. Hermans


Genre: novelle

In't kort:
Wereldoorlog II. Een Nederlandse soldaat zit in niemandsland, raakt zijn eenheid kwijt, komt in een verlaten dorp terecht en installeert zich in een huis aldaar. De Duitsers komen en denken dat hij de eigenaar is. Hij laat hen logeren, waarna ze hem met de nodige egards behandelen. Wanneer de echte eigenaar plots opduikt, kan onze hoofdfiguur (we kennen zelfs zijn naam niet) niet anders dan deze koelbloedig afmaken om van zijn mooie leventje te kunnen blijven genieten.
En dan is er ook nog die ene kamer, waarvan de deur op slot is, en die echt niet open kan...

Mijn oordeel:
Mijn eerste W. F. Hermans-boek, en een echte meevaller. Een vrij 'normaal' (wat is normaal in tijden van oorlog ?) uitgangspunt krijgt een vreemde draai, en daarna een nog vreemdere. En plots wordt ook het huis zelf, immobiel als het is, een soort van personnage. En duiken er nog gekkere personnages op.Heel erg leuk. En uit in een wip, amper 76 pagina's.

Eindoordeel: ****

Stoempen, snot en sterven - Mart Smeets


Genre: dagboek, wielersport


In't kort: met de Tour editie 2009 voor de deur vond ik het leuk om nog even de oude doos in te duiken met dit dagboek van de Tour 1990, de hoogdagen van Lemond, Parra, Delgado, Breukink en andere Hampstens. Smeets maakt van elke dag een beknopt verslag, met daaraan toegevoegd een korte impressie van diezelfdedag door Breukink (nog zo eentje die altijd in Marts bovenste schuif heeft gelegen).


Mijn oordeel: dit boek was één van de eerste van Smeets, en je merkt wel dat hij sindsdien als schrijver is geëvolueerd. Maar toch is dit een aardig werkstukje, meeslepend, kort en krachtig, goed gedocumenteerd en ondertussen een blik achter de schermen werpend.


De commentaren van Breukink zijn verhelderend (vooral die over zijn fameuze jour sans die hij elke Tour wel weer ergens tegen het lijf liep) en laten je af en toe in het hoofd van een 'potentiële' Tour-winnaar kruipen. Daarnaast krijgen we ook af en toe korte interviews met Rooks, nog zo'n Nederlander die als lijfspreuk 'altijd net niet' uit heeft gekozen. Breukink werd uiteindelijk derde, Lemond won de Tour en Claudy werd (uiteraard) eerste Belg.


Eindoordeel: ***1/2

De ondraaglijke lichtheid van het bestaan - Milan Kundera


Genre: (verboden) roman

In't kort: we volgen twee 'koppels', Tomas en Tereza enerzijds en Sabina en Franz, anderzijds, tijdens en kort na de Praagse lente van 1968, terwijl ze zich door het leven en de liefde proberen te slaan. Tereza en Tomas zijn elkaars tegenpolen, de ene jaloers tot in haar kleine teentje, de ander lichtzinnig tot en met. Ook Franz en Sabina blijken niet voor elkaar geboren: Sabina snakt naar vrijheid, terwijl Franz net probeert haar met alle mogelijke middelen aan zich te binden.

Mijn oordeel: Dit boek maakt deel uit van de reeks Verboden Boeken van De Morgen van enige jaren geleden. 't Is ook al een tijdje geleden dat ik dit boek las, en het heeft niet echt een lasting impression op me gemaakt, integendeel zelfs. Het boek gaat een beetje van hot naar her, en het is me niet echt duidelijk wat de uiteindelijke bedoeling is. Behalve natuurlijk de Russen schofferen, het kleinste kind kon zien aankomen dat dit boek verboden zou worden.

Het enige wat ik me nog levendig voor de geest kan halen, is het allerlaatste hoofdstuk, waarin Tomas en Tereza afscheid moeten nemen van hun doodzieke hond, een enig mooie vertelling. Maar verder weinig wereldschokkend.

De film heb ik nooit gezien, maar het lezen van het boek heeft me er eigenlijk wel nieuwsgierig gemaakt. Ik zie niet goed in hoe men van dit boek een film kan maken. Kan ook aan mij liggen.

Eindoordeel: *** (de derde ster vooral omwille van het laatste hoofdstuk)